هم آمریکا و هم مقامات جمهوری اسلامی کتمان نمی کنند که گره اصلی احیای توافق هسته ای تعیین تکلیف تحریم سپاه پاسداران است. طرفین تا کنون اگرچه اطلاعات پراکنده ای در باره میزان پیشرفت گفتگوهای برجام، اختلافات باقی مانده و این که آمریکا و یا جمهوری اسلامی کدام اقدام را باید در جهت خروج از بن بست گفتگوها بر دارد طرح می کردند، اما بیان صریح موضوع محوری اختلاف را به پیشرفت مذاکرات مستقیم و پشت پرده واگذار کرده بودند. حالا بالاترین مقام های مسئول در هر دو طرف ضمن تاکید بر نزدیک بودن توافق، صراحتا می گویند که سرنوشت برجام و رفع تحریم ها در گرو تصمیم در باره سپاه پاسداران است.
از زمانی که دولت رئیسی پیشبرد مذاکرات را برعهده گرفته است، نمایندگان جمهوری اسلامی در گفتگوهای وین در کنار رفع تحریم از نهادهای آشکار و پنهان مافیای اقتصادی جمهوری اسلامی، پیگیر دو موضوع بودند: رفع تحریم خامنه ای و نهادهای زیر مجموعه ی دفتر وی و سپاه پاسداران. در باره این که موضوع تحریم خامنه ای حل شده و یا نه آشکارا سخنی گفته نمی شود و جمهوری اسلامی هم تمایل ندارد افکار عمومی متوجه شوند گفتگوها به خاطر خامنه ای و دفتر وی به بن بست رسیده است؛ اگر می توانستند همین موضوع پاسداران را هم رسانه ای نمی کردند اما از همان آغازگفتگوهای وین، نحوه اطلاع رسانی در باره ی موضوعات مورد اختلاف بخشی از چالش طرفین بود و حالا رابرت مالی نماینده ویژه آمریکا در امور ایران و عبداللهیان وزیر امورخارجه جمهوری اسلامی از طریق تریبون های بین المللی در حال طرح موضع خود در باره گره اصلی و باقی مانده ی توافق هسته ای هستند.
امیرعبداللهیان وزیر امورخارجه جمهوری اسلامی در مصاحبه ی تلویزیونی در باره اختلافات تهران و واشنگتن برای احیای برجام گفته است: «موضوع خارج کردن لیست اشخاص حقیقی و حقوقی از لیست قرمز و از لیست تحریم های یکجانبه آمریکایی‌ها، یکی از موضوعات اصلی ما در مذاکرات است . برخی از هلدینگ ها و موسسات حکومتی ما قرار دارد و یکی از موضوعات هم سپاه پاسداران است.
امیرعبداللهیان افزود: در موضوع سپاه پاسداران آن چیزی که مهم است اینکه باید جایگاه و نقش سپاه، به عنوان نقش امنیتی و دفاعی ما مورد توجه قرار بگیرد.»
رابرت مالی نماینده ویژه آمریکا: تحریم سپاه می ماند
رابرت مالی نماینده ی ویژه ی آمریکا در امور ایران، در پاسخ به سخنان وزیر خارجه جمهوری اسلامی می گوید: آمریکا حتی در صورت دستیابی به توافق هسته‌ای با ایران، تحریم‌های اعمال شده علیه سپاه پاسداران را حفظ خواهد کرد.
خبرگزاری فرانسه در گزارش خود نوشته است: رابرت مالی، نماینده ویژه آمریکا در امور ایران روز یکشنبه در همایشی در قطر با تصریح بر این‌ که حصول توافق نه «خیلی نزدیک» است و نه «اجتناب ناپذیر»، گفت: «آنها (سپاه) طبق قانون آمریکا همچنان تحت تحریم خواهند بود. و برداشت و تصور ما از آن‌ها همانی خواهد بود که تاکنون بوده است.
در پاسخ به این سخنان رابرت مالی در باره عدم رفع تحریم سپاه، کمال خرازی، وزیر سابقه پیشین و مشاور رهبر ایران که او هم در همایش قطر حضور دارد با اشاره به جایگاه سپاه پاسداران گفت که سپاه ارتش ملی ایران است و ارتش ملی یک کشور را نمی‌توان در زمره سازمان‌های تروریستی محسوب کرد.
پیش از این گزارش شده بود که آمریکا از ایران خواسته است که در ازای رفع تحریم سپاه و خروج این نهاد از فهرست تروریسم، به کاهش تنش در منطقه تعهد بدهد ولی حکومت ایران قبول نکرده و گفته است می‌تواند یک نامه ضمنی غیرعلنی در این باره به دولت آمریکا ارائه کند.
اظهارات مقامات جمهوری اسلامی در داخل خود حکومت به مجادله علنی بین حسین شریعتمداری نماینده خامنه ای در روز نامه کیهان و امیر عبداللهیان وزیر خارجه مورد تائید رهبر جمهوری اسلامی منجر شده است.
به گزارش «انتخاب»؛ شریعتمداری که با خبرگزاری فارس گفتگو می کرد، با اشاره به سخنان امیر عبداللهیان افزود: اکنون این سئوال از آقای امیر عبداللهیان در میان است که اگر آنگونه که به درستی اعلام کرده اید « بایستی جایگاه سپاه و نقش سپاه و شان قانونی سپاه به عنوان مهمترین بخش امنیتی و دفاعی کشور ما مورد توجه قرار بگیرد » چگونه می توان امنیت کشور و مردم این مرز و بوم را با آمریکای جنایتکار تاخت زد؟!
شریعتمداری تصریح کرد: ممکن است بفرمائید هرگز چنین نظری نداشته اید! در این صورت، طرح آن به چه معنی است و با کدام انگیزه صورت گرفته است؟! تا آنجا که بلافاصله بعد از مصاحبه جنابعالی خبرگزاری های خارجی از تصمیم ایران برای موافقت با باقی ماندن سپاه در لیست گروه های تروریستی خبر دادند! و از جمله ایندیپندنت با این تیتر به استقبال از مصاحبه شما رفت « اشاره امیر عبداللهیان به احتمال کوتاه آمدن ایران از شرط خروج سپاه از لیست گروه های تروریستی»!
وی خطاب به وزیر خارجه گفت: اشاره فرموده اید که فرماندهان عالی رتبه سپاه اعلام کرده اند که « اگر به نقطه ای رسیدید که موضوع سپاه مطرح بود، موضوع سپاه نباید مانعی برای شما باشد» ! و از آن با عنوان « اوج از خود گذشتگی و ایثار سپاه یاد کرده اید» ! که باید گفت: اولاً انتساب این سخن به فرماندهان سپاه با هیچ یک از ویژگی های بارها شناخته شده فرماندهان سپاه همخوانی ندارد! و به یقین برداشت خطائی داشته اید! و ثانیاً فرماندهان سپاه به خوبی می دانند که سپاه پاسداران به عنوان امانت الهی و ملی در اختیار آنان است و اظهارات جنابعالی اتهام به برجسته ترین مدافعان اسلام و ایران است. ثالثاً؛ از خود گذشتگی فرماندهان سپاه در مقاومت جانانه آنها در برابر دشمنان و دفاع ایثارگرانه از جان و مال و ناموس و خاک پاک ایران است.
شریعتمداری تاکید کرد: اشتباه دیگر حضرتعالی آن است که « تسلیم » را به خطا « ایثار » نامیده اید و بدتر این که این تسلیم را به فرماندهان سپاه نسبت داده اید.
مدیر مسئول روزنامه کیهان گفت: انتظار آن است که فرماندهی محترم سپاه با اعلام نظر سریع و صریح خود؛ اظهارات وزیر محترم امور خارجه را اصلاح کنند.
به زودی روشن می شود سپاه به زبان “میدانی” در باره ی ابقای آن در فهرست تحریم ها پاسخ می دهد و یا منتظر می ماند وزارت خارجه ی جمهوری اسلامی ابزار بده و بستان دیگری را برای جلب رضایت واشنگتن بیازماید.