سازوکار بین‌المللی باید بر شهادت‌ شهروندان و کمک نهادهای مدافع حقوق بشر استوار شود و نیازی به همکاری جمهوری اسلامی نداشته باشد

سازمان حقوق بشر ایران؛ ۷ آذر ۱۴۰۱: از شروع اعتراضات جاری تا کنون، دست‌کم ۴۴۸ شهروند، از جمله ۶۰ کودک و ۲۹ زن، کشته شده‌اند. این آمار، حداقلی است و تنها مواردی را شامل می‌شود که محققان سازمان حقوق بشر ایران اسنادی مانند گواهی فوت یا شهادت کادر درمان را ثبت کرده یا دو منبع مستقل از یکدیگر، خبر را تایید کرده باشند. 

این در حالی است که جمهوری اسلامی با پنهانکاری و روایت دروغ، سعی در لاپوشانی این جنایات دارد. همین امر، اهمیت سازوکار حقیقت‌یاب بین‌المللی را که تشکیل آن هفته گذشته در شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد به تصویب رسید، دو چندان می‌کند. سازوکار بین‌المللی باید بر شهادت‌ شهروندان و کمک نهادهای مدافع حقوق بشر استوار شود و نیازی به همکاری جمهوری اسلامی نداشته باشد.

محمود امیری‌مقدم، مدیر سازمان حقوق بشر ایران، با اشاره به اظهارات سخنگوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی در مورد همکاری نکردن حکومت با سازوکارهای بین‌المللی حقوق بشری، گفت: «مقامات جمهوری اسلامی به‌خوبی می‌دانند که در صورت همکاری با هیئت حقیقت‌‌یاب سازمان ملل ابعادی بسا گسترده‌تر از جنایاتشان آشکار خواهد شد و به‌همین دلیل، عدم همکاری حکومت با این هیئت حقیقت‌یاب قابل انتظار است. بنابراین اطلاع‌رسانی و مستندسازی موارد نقض حقوق‌بشر و ‌جنایات حکومت توسط شهروندان در داخل ایران و رساندن این موارد به نهادهای حقوق بشری و هیئت حقیقت‌یاب سازمان ملل بسیار مهم است.»

تنها طی هفته گذشته، بیش از ۱۶ نفر در ایران به دست ماموران سرکوبگر کشته شدند که بیش از ۱۲ تن از ایشان در مناطق کردنشین بوده‌اند. تعدادی از کشته‌شدگان هفته‌های پیشتر نیز پس از تایید به این آمار افزوده شده‌اند. 

لازم به ذکر است که آمار ارائه‌شده در این گزارش، تنها شهروندان عادی را در بر می‌گیرد و ماموران سرکوب که در جریان اعتراض‌ها کشته شده‌اند، در این آمار قرار ندارند. 

بر اساس آمار و اطلاعات سازمان حقوق بشر ایران، شمار کشته‌شدگان اعتراضات اخیر به دست‌کم ۴۴۸ نفر رسیده است. براساس گزارش‌هایی که این سازمان دریافت کرده، دست‌کم ۶۰ تن از کشته‌شدگان زیر ۱۸ سال سن داشته‌اند که ۹ تن از این کودکان دختر بوده‌اند. هنوز برای تمام آن‌ها شناسنامه و اسنادی که نشانگر سن دقیق ایشان باشد، دریافت نشده است. تلاش برای ثبت دقیق سن آنان ادامه دارد.

تفکیک استانی

کشته‌شدگان تا امروز از ۲۶ استان مختلف گزارش شده‌اند و بیشترین کشته‌ها به ترتیب از استان‌های سیستان و بلوچستان، کردستان، آذربایجان غربی، تهران، مازندران و کرمانشاه بوده‌اند. استان‌هایی که کشته‌شدن معترضان در آنها گزارش شده‌، به شرح زیر است:

سیستان و بلوچستان ۱۲۸ نفر، کردستان ۵۳ نفر، آذربایجان غربی ۵۱ نفر، تهران ۴۳ نفر، مازندران ۳۷ نفر، کرمانشاه ۲۵ نفر، گیلان ۲۴ نفر، البرز ۱۶ نفر، اصفهان ۱۴ نفر، خوزستان ۱۰ نفر، فارس ۸ نفر، خراسان رضوی ۶ نفر، زنجان ۴ نفر، آذزبایجان شرقی ۴ نفر، لرستان ۳ نفر، مرکزی ۳ نفر، قزوین ۳ نفر، همدان ۳ نفر، کهگیلویه و بویراحمد ۲ نفر، ایلام ۲ نفر، اردبیل ۲ نفر، بوشهر ۲ نفر، هرمزگان ۲ نفر، سمنان ۱ نفر، کرمان ۱ نفر و گلستان ۱ نفر.

همچنین بیشترین کشته‌ها به ترتیب در روزهای ۳۰ شهریور (۲۱ سپتامبر)، ۳۱ شهریور (۲۲ سپتامبر) و ۸ مهر (۳۰ سپتامبر، جمعه خونین زاهدان) گزارش شده‌اند. طی ماه گذشته، روز جمعه ۱۳ آبان (۴ نوامبر) با ثبت دست‌کم ۲۱ کشته، خونبارترین روز بود. 

تاکید سازمان حقوق بشر ایران بر «حداقلی»بودن آمار کشته‌شدگان

سازمان حقوق بشر ایران در حالی آمار ۴۴۸ کشته را منتشر می‌کند که دریافت و بررسی گزارش کشته‌شدگان روزهای پیشین ادامه دارد. تعداد گزارش‌هایی که این سازمان دریافت کرده و هنوز موفق به تایید آنها نشده، بسیار بیشتر است. بنابراین، آمار واقعی کشته‌شدگان اعتراضات جاری بیش از آمار ذکرشده برآورد می‌شود. سازمان حقوق بشر ایران به تحقیقات خود در این باره ادامه می‌دهد.