عضو هیات علمی اقتصادی دانشگاه شهید چمران اهواز گفت: حتی در صورت توافق برجام پیش‌بینی ما این است که سرمایه‌گذاران خارجی به دلیل نزدیکی جغرافیایی ایران به روسیه، تا توقف جنگ تمایل چندانی به سرمایه‌گذاری در ایران به دلیل بی‌ثباتی منطقه نداشته باشند.

سید مرتضی افقه در خصوص تاثیرات جنگ اوکراین و روسیه بر اقتصاد جهانی اظهار کرد: بازارهای جهانی به انرژی روسیه، بسیار احتیاج دارند و این موضوع تاکنون تاثیر خود را بر روی قیمت نفت گذاشته است.

وی افزود: اروپا و به خصوص آلمان به انرژی روسیه بسیار وابسته هستند و در نتیجه این موضوع باعث ایجاد محدودیت‌هایی برای اروپا شده است. هم‌چنین از طرفی نیز جهان به مواد غذایی اوکراین و روسیه (به خصوص گندم) به شدت وابسته است و این موضوع باعث می‌شود که قیمت این محصولات غذایی در حال حاضر و در آینده افزایش یابد.

افقه تصریح کرد: در این شرایط جنگی، یکسری از محصولات غذایی این دو کشور دچار افزایش قیمت شدید می‌شوند و این موضوع تاثیر بسزایی بر روی کشورهای دیگر خواهد داشت. هم‌چنین از طرفی نیز به گونه‌ای که شواهد نشان می‌دهد مشکل تامین انرژی اروپا ناشی از خلأ تامین انرژی از سوی روسیه، در کوتاه مدت برطرف نمی‌شود.

پیچ و خم برجام در شرایط جنگ اوکراین و روسیه

عضو هیات علمی اقتصادی دانشگاه شهید چمران اهواز با اشاره به مذاکرات برجام در شرایط فعلی گفت: فعلا این موضوع متوقف شده است؛ اگر برجام حاصل شود، ایران از مزایای افزایش شدید قیمت نفت ناشی از جنگ روسیه با اوکراین، بهره‌مند می‌شود. اکنون قیمت نفت نسبت به چند ماه گذشته دو برابر شده است و حتی فروش روزانه ۱.۵ میلیون بشکه‌ای نفت که بنابر اعلام دولت در شرایط تحریمی انجام می‌شود، درآمد حاصل از این فروش، با فروش روزانه ۲.۵ میلیون بشکه نفت در شرایط قبل تحریم‌ها (توافق برجام) برابری می‌کند.

این کارشناس اقتصادی گفت: اگر چه جنگ خوب نیست اما در این راستا افزایش قیمت نفت به نفع ایران شده است. موضوع جنگ اوکراین و روسیه برای ایران در بحث مذاکرات و برجام، تاثیرات مثبت و منفی داشته است و در صورت توافق یا عدم توافق در برجام، باز هم متاثر از آثار جنگ این دو کشور خواهیم بود. حتی در صورت توافق برجام پیش‌بینی ما این است که سرمایه‌گذاران خارجی به دلیل نزدیکی جغرافیایی ایران به روسیه، تا توقف جنگ تمایل چندانی به سرمایه‌گذاری در ایران به دلیل بی‌ثباتی منطقه نداشته باشند.

حذف ارز ترجیحی، نهایی می‌شود؟

افقه در ادامه خصوص حذف ارز ترجیحی اظهار کرد: حدس می‌زنم تکلیف این ارز فعلا نامعلوم بماند تا تکلیف برجام مشخص شود.

افقه ادامه داد: با توجه به جنگ روسیه و اوکراین، اروپا و آمریکا برای توافق در برجام اشتیاق بیشتری پیدا کرده‌اند. اما در این بین روسیه، زمین بازی را برهم زده است. با توجه به عقلانیتی که در مسئولین رده‌ بالای کشور وجود دارد حدس می‌زنم به هر حال این توافق انجام شود.

این کارشناس اقتصادی افزود: در صورت عدم توافق نهایی، توافقی موقت حاصل می‌شود و با این توافق، ایران بخشی از درآمدهای خود را به دست می‌آورد و از طرف دیگر نیز می‌تواند محدودیت‌های بخش هسته‌ای را به صورت کامل نپذیرد.

وی در پایان و در جمع‌بندی این موضوعات عنوان کرد: حتی در صورت توافق موقت نیز اقتصاد کشور تا حدودی می‌تواند نفس بکشد. معتقد هستم که ایران به شدت نیازمند درآمدهای بعد از رفع برجام است و آمریکا نیز به دلیل مسائل داخلی خود گرایش به توافق دارد و گرایش هر دو طرف این است که این موضوع حل و توافق حاصل شود.