خشکسالی بی‌سابقه در ایران

سازمان هواشناسی ایران اواسط ماه مه با اشاره به کاهش ۸۵.۵ درصدی بارندگی نسبت به میانگین بلند مدت کشور، از بروز “خشکسالی بی‌سابقه” در برخی مناطق کشور خبر داد.

علاوه بر این، کاهش تولید انرژی برق‌آبی به کمبود برق منجر شد.

روزنامه شرق نوشت این که سال ۲۰۲۱ خشک‌ترین سال ایران در نیم‌قرن گذشته بوده، تنها نوک یک کوه یخ است. این روزنامه هشدار داد کاهش مداوم ذخایر آب کشور طی سال‌های آینده،‌ محرکی برای بروز بحران‌های زیست‌محیطی و اجتماعی بزرگ‌تر خواهد بود.مجله ساینتیفیک ریپورتز در مقاله‌ای که ماه آوریل منتشر کرد، انگشت تقصیر را صراحتا روی فعالیت‌ انسانی و به ویژه بهره‌برداری بی‌رویه از منابع آب زیرزمینی گذاشت که دلیل عمده آن پاسخگویی به تقاضای بخش کشاورزی بوده است.نویسندگان این مقاله با انجام یک مطالعه جامع روی این موضوع، میزان بهره‌برداری از سفره‌های آب زیرزمینی در نزدیک به سه چهارم مناطق ایران را بیش از سه برابر میزان ورودی آب به آن‌ها برآورد کردند.این مقاله پیش‌بینی می‌کند که برداشت بی‌رویه از ذخایر طبیعی آب زیرزمینی تاثیراتی برگشت‌ناپذیر بر آب، غذا و امنیت اجتماعی و اقتصادی در کشور خواهد داشت.به نوشته این مقاله کمبود آب ناشی از بهره‌برداری‌های به‌رویه آب به ویژه وقتی با سایر مشکلات اجتماعی و اقتصادی و در راس آن تاثیرات تحریم‌ها بر اقتصاد همراه باشد، می‌تواند به “مانعی ویرانگر بر سر راه امنیت غذایی” کشور تبدیل شود.

بنا بر این گزارش برداشت بی‌رویه از منابع زیرزمینی همچنین باعث افزایش شوری خاک شده که به حاصل‌خیزی آن آسیب‌ می‌رساند. این مقاله چرخه‌ای معیوب را توصیف می‌کند که طی آن برداشت بی‌رویه آب به فرونشست زمین و کوچک شدن سفره‌های زیرزمینی منجر شده است؛ روندی که خود موجب کاهش مضاعف سطح ذخایر آب زیرزمینی و به دنبال آن فرونشست بیشتر زمین خواهد شد.

Share: