سطح دریاچه ارومیه به نسبت سال گذشته بیش از ۷۵ درصد کاهش یافته است. در صورت عدم تامین حق‌آبه آن در سال آینده امکان احیای دریاچه بسیار کم خواهد شد. وضعیت دریاچه ارومیه روزانه بحرانی‌تر می‌شود. خشک شدن این رودخانه می‌تواند خطرات زیست محیطی و انسانی جدی به همراه داشته باشد.

 دریاچه ارومیه دومین دریاچه آب شور جهان بود، که از دهه گذشته با کاهش سطح اب در حال تبدیل شدن به بیابان نمک است. به گفته کارشناسان در صورتیکه تونل انتقال آب تا سال آینده تکمیل نشود باید در انتظار یک فاجعه زیست محیطی در استان‌های هم‌جوار دریاچه ارومیه باشیم. کارشناسان احتمال می‌دهند که طوفان و بادهای نمکی تا شعاع صدها کیلومتر شهرهای شمالی، مرکزی و حتی شمال شرقی را در بر بگیرد. کلان شهرهای تهران و کرج با بیش از ۲۰ میلیون جمعیت نیز در معرض این خطر قرار دارند.

خشک کردن عمدی دریاچه ارومیه

بررسی‌ها نشان می‌دهد، خشک شدن دریاچه ارومیه ربطی به خشکسالی نداشته و این یک برنامه از پیش تعیین شده بوده است. طرح خشک کردن دریاچه‌های ارومیه، نمک قم، بختگان، هامون، جازموریان و .. از اواخر دهه ۷۰ خورشیدی کلید خورده و مهم‌ترین دلیل آن وجود منابع عظیم لیتیوم در کف این دریاچه‌ها بوده است. لیتیوم سبک‌ترین فلز در طبیعت است که ترکیبات آن در صنعت کاربردهای فراوانی دارد. از کاربردهای آن می‌توان در صنایع شیشه، سرامیک، خودروهای برقی و ساخت دارو نام برد.

به این صورت مشخص شد اهمال و کم‌کاری در تخصیص حقابه دریاچه ارومیه یک اقدام هماهنگ و با اشراف مقامات دولتی می‌باشد. دریاچه ارومیه نیز مانند تالاب هورالعظیم قربانی سرقت اموال عمومی توسط سران حکومت شد. تالاب هورالعظیم، به منظور استخراج نفت خشک شد. بهای آن را نیز مردم خوزستان و استان‌های دیگر با بیش از ۳۰ طوفان ریزگردها در سال می‌دهند. این بار نوبت خشک شدن دریاچه ارومیه و پرداخت بهای آن توسط مردم شمال غربی کشور رسیده است.

به این توضیحات مشخص شد، چرا پیش از این مسئولی به تذکرات کارشناسان محیط زیست توجهی نمی‌کردند. کارشناسان محیط زیست بارها تذکر داده‌ بودند، احداث سد و استفاده بی‌رویه از منابع آبی منجر به خشک شدن دریاچه ارومیـه خواهد شد. اما مدیران منطقه‌ای احداث سد بر روی حوضه آبریز دریاچه ارومیـه را در خشک شدن آن بی‌تاثیر می‌دانستند. آنها در یک اقدام غیرمنتظره خواستار تکمیل احداث سد نازلو شده بودند و اینگونه تیر خلاصی بر زندگی دومین دریاچه شور جهان زدند.