روز سه شنبه ۲۹ شهریور، اعتراضات مردمی و واکنش ها نسبت به “جان باختن مهسا (ژینا) امینی در پی عملکرد گشت ارشاد ”برای چهارمین روز متوالی ادامه یافت. طی روز جاری دانشجویان در دستکم ۹ دانشگاه کشور دست به تجمعات اعتراضی و اقداماتی در اعتراض به “حجاب اجباری” زدند. دانشجویان در شماری از دانشگاه ها با برخورد خشن نیروهای حراست مواجه شدند. شماری از شهروندان در دستکم ۲۶ شهر تجمع کردند که در اکثر این شهرها، اعتراضات با ورود نیروهای انتظامی و امنیتی به خشونت کشیده شد. نیروهای امنیتی برای سرکوب معترضان، متوسل به شلیک گاز اشک آور، استفاده از تفنگ های ساچمه ای و در مواردی سلاح جنگی شده اند. همچنین براساس اطلاعاتی که به هرانا رسیده است، طی روز جاری اینترنت تلفن همراه و خانگی در نقاط مختلف کشور از جمله؛ اراک، قزوین، کرمانشاه، بوکان، بانه، سنندج، تهران، سقز و اهواز با اختلال شدید مواجه شده و یا به صورت کامل قطع شده است. از سوی دیگر طی چهار روز گذشته ده ها شهروند، به دنبال شرکت در تجمعات اعتراض به جان باختن مهسا امینی، توسط نیروهای امنیتی بازداشت شدند.

هرانا،روز سه شنبه ۲۹ شهریور ۱۴۰۱، اعتراضات مردمی و واکنش ها نسبت به “مرگ مهسا (ژینا) امینی در پی عملکرد گشت ارشاد”، کماکان ادامه دارد.

در چهارمین روز از اعترضات، شماری از شهروندان در شهرهای مشهد، تبریز، قزوین، سبزوار، مریوان، بندرعباس، بوکان، رشت، رفسنجان، ساری، اراک، همدان، تهران، قم، یاسوج، ایلام، کرمانشاه، بیرجند، کرج، اصفهان، کرمان، شیراز، خرم آباد، کیش، زنجان، نقده و شماری از دانشجویان در دانشگاه علم و صنعت تهران، دانشگاه شهید بهشتی، دانشگاه علوم پزشکی تبریز، دانشگاه علم و فرهنگ، دانشگاه یزد، دانشگاه خوارزمی کرج، دانشگاه تهران، دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی تهران و دانشگاه صنعتی شریف دست به تجمع زدند.

شب گذشته نیز شماری از معترضان برای سومین روز متوالی در شهرهایی ازجمله؛ سنندج، دیواندره، تهران، بانه، پاوه، رشت، مشهد، گوهردشت کرج، دهگلان، تکاب، بوکان، اصفهان، قروه و مریوان دست به تجمع اعتراضی زده بودند.

نیروهای امنیتی برای سرکوب معترضان، متوسل به شلیک گاز اشک آور، استفاده از تفنگ های پینت بال، ساچمه ای و در مواردی سلاح جنگی شده اند.

یک منبع مطلع از تجمع شهروندان در بلوار کشاورز تهران به هرانا گفت: “این تجمع با حضور نیروهای امنیتی به خشونت کشیده شده است. نیروهای امنیتی اقدام به ضرب و شتم شهروندان معترض کردند و برای سرکوب معترضان متوسل به شلیک گاز اشک آور شدند که موجب مصدومیت تعدادی شد.”

یکی از معترضان از همدان در خصوص اعتراضات امروز در این شهر به هرانا گفت: “معترضان از چند جهت حرکت کردند. از سمت خیابان بوعلی شمالی یک گروه و از بوعلی جنوبی گروهی دیگر آمدند و کم کم همه دور آرامگاه بوعلی سینا جمع شدند. پس از اینکه جمع معترضان زیاد شد، سرکوب‌ها آغاز شد و ماموران تیر ساچمه‌ای پلاستیکی می‌زدند (آهنی نبود). بسیاری از معترضان که در آرامگان بوعلی سینا بودند، تیر خوردند. هم‌چنین در میدان امام خمینی هم تجمع دیگری شکل گرفته بود که کم کم تجمعشان به سمت میدان دانشگاه و میدان بعثت همدان کشیده شد. هوا که تاریک شد، معترضان را در کوچه‌های کوچک گیر می‌انداختند و به شدت با باتوم می‌زدند. نزدیک به چهار ساعت این ضرب و شتم‌ها ادامه داشت و ماموران تا ساعت ۱۱ شب در کوچه‌ها دنبال مردم، کتک زدن و بازداشتشان بودند.”

میانگین سنی معترضان بین ۱۷ تا ۲۵ سال بود و شدیداً مقاومت میکردند. کیوسک پلیس میدان جهاد و میدان امام را هم به آتش کشیدند. در تمام تجمعات گاز اشک آور هم بود.

یک منبع آگاه از یاسوج نیز از انتقال یک شهروند بازداشتی به بیمارستان در پی استنشاق اسپری فلفل خبر داده و افزود: “یکی از زنان معترض که ظاهرا مبتلا به بیماری زمینه‌ای بوده، بعد از پاشیدن اسپری فلفل توسط پلیس دچار حمله تنفسی شده و با حال نامساعد به بیمارستان منتقل شده است.”

منبعی دیگر نیز از هجوم ماموران گارد ویژه به کافه هایی در تهران و مشهد جهت بیرون کردن شهروندان از این مکان ها همراه با ضرب و شتم آنان خبر داد.

همچنین تصاویر منتشر شده در شبکه های اجتماعی از درگیری شهروندان معترض با نیروهای امنیتی در مشهد خبر می دهد. صدای شلیک گلوله نیز در این ویدیوها به گوش میرسد. همچنین ویدئوهایی از ضرب و شتم شدیید شهروندان با باتوم به دست هرانا رسیده است.

در تجمع دانشجویان دانشگاه “شهید بهشتی” یکی از دانشجویان در اعتراض به “حجاب اجباری” روسری خود را به آتش کشید که به گفته منابع مطلع، پس از این اقدام، افراد وابسته به بسیج (دانشجویی)، شماری از دانشجویان را مورد ضرب و شتم قرار دادند.

در جریان تجمع اعتراضی دانشجویان دانشگاه علم و صنعت نیز، ماموران حراست این دانشگاه با دانشجویان معترض به جانباختن مهسا امینی درگیر شدند.

شهروندان و دانشجویان معترض در این تجمعات شعارهایی از قبیل “عدالت، آزادی، پوشش اختیاری”، “مرگ بر ماشین گشت کشتار”، “ما همه مهسا هستیم، بجنگ تا بجنگیم”، “از کردستان تا تبریز، صبر ما گشته لبریز”، “فقر و فساد و بیداد، ننگ بر این استبداد”، “دانشجو، میمیرد، ذلت نمی پذیرد”، “تجاوز، جنایت، ننگ بر این ولایت” و “این همه سال جنایت، مرگ بر این ولایت” سر دادند.

علیرغم تمامی تصاویر منتشر شده مبنی بر تداوم اعتراضات در استان کردستان و گسترش آن به سرتاسر کشور، امشب خبرگزاری فارس طی گزارشی مدعی شد که اعتراضات در استان کردستان به پایان رسیده است و “جز سنندج که در دو نقطه شریف‌آباد و چهار راه انقلاب دو تجمع ۳۰، ۴۰ نفره شکل گرفت، در هیچ شهری تجمع وجود نداشت و کردستان شب آرامی را سپری کرد!”

براساس تصاویر منتشر شده و اطلاعاتی که به هرانا رسیده است، امروز شهرهای شاهین دژ، سنندج، مهاباد، دیواندره، کرمانشاه، بانه، ارومیه و تهران با حضور پرشمار نیروهای امنیتی، جو امنیتی به خود گرفت و نیروهای امنیتی سعی داشتند تا از برگزاری تجمع شهروندان جلوگیری کنند.

بنا به اطلاعاتی که به هرانا رسیده است، اینترنت تلفن همراه و خانگی در نقاط مختلف کشور از جمله؛ اراک، قزوین، کرمانشاه، بوکان، بانه، سنندج، مشهد، تهران، سقز و اهواز با اختلال شدید مواجه شده و یا به صورت کامل قطع شده است.

همچنین سازمان گزارشگران بدون مرز، با بازنشر مطلبی از صفحه نت بلاکس، که سرعت و محدودیت های دسترسی به اینترنت را در نقاط مختلف جهان رصد میکند، در صفحه خود در توییتر نوشت: “اینترنت بطور کلی در کردستان قطع و در سایر نقاط ایران دچار اختلال شده است. مسئولین کشور از پوشش اخبار اعتراضات مردمی در پی جان باختن مهسا امینی، دختری که پس از بازداشت توسط پلیس امنیت اخلاقی جان باخت، جلوگیری می کنند.”

همزمان نماینده سقز در مجلس در خصوص قطع اینترنت در این شهر، مدعی شد: “اگر شهر آرام باشد اینترنت وصل می‌شود.”

ایلان ماسک، کار آفرین و مالک شرکت های تسلا و اسپیس ایکس که پروژه منظومه ماهواره ای استارلینک (دسترسی به اینترنت ماهواره ای در سراسر کره زمین) را در دست اجرا دارد، در پاسخ به سوال یک کاربر مبنی بر اینکه “آیا امکان فراهم کردن دسترسی به خدمات استارلینک در ایران وجود دارد؟”، گفت: “استارلینک در این زمینه، خواستار معافیت از تحریم های ایران خواهد شد.”

از دیگر سو، گزارشات دریافتی هرانا حاکی از ارسال برخی پیام های تهدید آمیز برای شهروندان است که در این پیام ها از آنها خواسته شده محل شکل گیری تجمعات را ترک کنند؛ چراکه پلیس “ناگزیر به برخورد” با معترضان است.

به علاوه امروز، استاندار کردستان کشته شدن سه شهروند در جریان تجمعات در این استان را تایید کرد. بهزاد رحیمی، نماینده سقز و بانه در مجلس شورای اسلامی نیز از بازداشت شماری از شهروندان به دنبال شرکت در تجمعات اعتراضی نسبت به مرگ مهسا امینی خبر داد.

روز گذشته اخبار ساعت بیست و سی که از شبکه دو صدا و سیمای جمهوری اسلامی پخش میشود، با انتشار گزارشی تلویحا بازداشت شماری از شهروندان در تهران و کشته شدن تعدادی از شهروندان معترض در جریان تجمعات را تایید کرد.

امجد امینی، پدر مهسا امینی نیز در مصاحبه ای گفت: “صراحتا همه اظهارات سردار رحیمی فرمانده نیروی انتظامی را تکذیب می‌کنم. یکی از ماموران مهسا را هل می‌دهد و با او برخورد فیزیکی می‌کنند. این برخورد با وسایل مختلف صورت گرفته است.”

برخوردهای قضایی با معترضان:

از روز شنبه ۲۶ شهریورماه با آغاز اعتراضات پراکنده تا روز جاری، ده ها شهروند، به دنبال شرکت در تجمعات اعتراضی به جان باختن مهسا امینی، توسط نیروهای امنیتی بازداشت شدند.

طی روز گذشته و امروز هویت شماری از شهروندان بازداشتی از جمله مهدی حمیدی شفیق در تبریز، شجاع روشن در سنندج، نازنین جلیل، ندا موسوی، کیوان موسوی و یامین دانشی در یاسوج، سوران (زانیا) محمدیان و سمکو محمدیان در دیواندره و لیلا عباسی در بیجار توسط هرانا احراز شده است.

هرانا پیشتر نیز از بازداشت کامیار حیدری، محمد ذبیحی، آهون هوشمند در سقز، لطف‌ الله احمدی، شاهو اقبال، گشین محمدیان، فرهاد سنندجی در سنندج، بابک قاسمی، آروین اقبالی، پیشوا رهبری، آشنا رسولی و گلاره مرادی در پاوه، ابوبکر ایراندوست در اشنویه، کاوه امینی در بوکان، لیلا میرغفاری، نازنین حاجی زاده،  مهناز محمدی، زانیار محمدنژاد و جواد حیدریان در تهران، ریبوار کامرانی‌پور و امجد ساعدی در مریوان خبر داده بود که تا لحظه تنظیم این گزارش، لیلا میرغفاری، نازنین حاجی زاده و جواد حیدریان آزاد شده اند.

همچنین ۱۹ تن از این شهروندان بازداشتی در سقز به بند قرنطینه زندان این شهر منتقل شدند. در همین راستا جانشین فرمانده انتظامی استان گیلان از بازداشت ۲۲ شهروند در روز دوشنبه ۲۸ شهریور در رشت خبر داد.

جواد حیدریان، روزنامه نگار که در زمان بازداشت، شاهد بازداشت ۱۵ شهروند دیگر از جمله پنج مرد و ده زن بود، برخورد بازداشت کنندگان را خشن توصیف کرده و احتمال آسیب دیدگی گوش خود به دلیل سیلی را عنوان کرد. به علاوه بی بی سی فارسی، به نقل از یک شاهد عینی در حومه بیمارستان کسری تهران نوشت “صدای تیراندازی شنیده و ماموران موتورسوار در این محدوده حضور سنگین دارد.” ویدئوهایی از این موضوع نیز منتشر شده که اظهارات این شاهد عینی را تایید میکند.

واکنش ها:

به دنبال بازداشت و جان باختن خانم امینی شماری از مسئولان، ورزشکاران و هنرمندان در سطح ملی و بین المللی به این رخداد واکنش نشان دادند.

در همین راستا امروز جاوید رحمان، گزارشگر ویژه حقوق بشر در امور ایران در سازمان ملل، قانون اجباری بودن حجاب را در ایران «با شدیدترین لحن» محکوم کرد و از حکومت جمهوری اسلامی در ایران خواست تا به اجرای این قانون، پایان دهند. وی از مقام‌های ایران می‌خواهد که آنها نیز درباره جان‌باختن مهسا امینی و همچنین کشته شدن معترضان در ایران، تحقیقاتی انجام دهند و پاسخگو باشند. او پیشتر نیز خواستار تصویب قطعنامه ای توسط شورای حقوق بشر سازمان ملل در محکومیت حجاب اجباری در ایران شده بود.

ندى الناشف، سرپرست کمیساریای عالی حقوق بشر سازمان ملل متحد، از سرکوب خشونتبار اعتراضات مردم ایران به جان باختن مهسا امینی در بازداشت ابراز نگرانی کرد و آنتونی بلینکن، وزیر خارجه آمریکا نیز با انتشار مطلبی در توییتر نسبت به جان باختن مهسا امینی واکنش نشان داد.

وزارت امور خارجه فرانسه و اتحادیه اروپا با صدور بیانیه های جداگانه، جان باختن مهسا امینی به دست پلیس امنیت اخلاقی را محکوم کردند.

همچنین انجمن علمى روان‌پزشکان ایران با انتشار نامه ای سرگشاده به رئیس‌جمهور خواهان “توقف روش‌هاى خشونت‌آمیز مأموران قانون” شد.

همزمان مسعود پزشکیان، نماینده مردم تبریز در مجلس خواهان شفاف سازی مسئولان در خصوص واقعه جان باختن مهسا امینی شد. جلال رشیدی کوچی، نماینده مجلس طبق اظهاراتی از انتشار ویدیوی مهسا امینی توسط نیروهای امنیتی اظهار ندامت کرد و گفت: هرچه فیلم را دیدم حجابش خیلی بهتر از افرادی بود که این روزها در خیابان می بینیم.

بهمن قبادی نیز با انتقاد تند از هنرمندانی که از مردم معترض حمایت نکرده‌اند، گفت: “امروز نیاز به حمایت تو است، وگرنه جایی برای شما در این مملکت نخواهد بود”، “حق ندارید فیلم‌های سینمای قتل عام مردم را تماشا کنید.” انجمن صنفی معلمان خراسان شمالی نیز با انتشار بیانیه ای به جان باختن مهسا امینی واکنش نشان داد.

در این میان ورزشکارانی مانند زبیر نیک نفس، مدافع استقلال، محمد موسوی، بازیکن پیشین تیم ملی والیبال و علی کریمی، بازیکن پیشین تیم ملی فوتبال ایران با انتشار مطالبی در صفحه شخصی خود به جان باختن مهسا امینی در پی عملکرد گشت ارشاد اعتراض کردند.

الیف شفق، نویسنده پرآوازه ترک، سرکای توتونجو، داملا سونمزو نورگل یشیلچای، بازیگران سینما و تلویزیون ترکیه از دیگر چهره های سرشناسی بودند که به مرگ مهسا امینی اعتراض کردند.

جی. کی. رولینگ، نویسنده مطرح بریتانیایی و خالق مجموعه «هری پاتر» نیز با بازنشر ویدیٔویی که در آن زنان ایرانی در حال کوتاه کردن موهای خود یا سوزاندن روسری‌هایشان در اعتراض به حجاب اجباری هستند، با هشتگ مهسا امینی، نوشت: «شجاعت واقعی این شکلی است.»

رابرت مالی، نماینده ویژه وزارت خارجه آمریکا در امور ایران با انتشار توییتی، اتفاقی را که برای خانم امینی رخ داده، «وحشتناک» توصیف کرد و نوشت: «ایران باید به خشونت علیه زنان پایان دهد و به آنها اجازه دهد تا از حقوق اساسی‌شان برخوردار باشند.» جیک سولیوان، مشاور امنیت ملی آمریکا نیز در توییتی، جان باختن مهسا امینی را «غیرقابل بخشش» توصیف کرد و نوشت که کشورش کماکان حکومت ایران را مسئول این اتفاق و «نقض حقوق بشر» می‌داند.

آیت الله اسدالله بیات زنجانی از مراجع تقلید شیعه، ضمن محکوم کردن برخوردهای صورت گرفته با مهسا امینی، گشت ارشاد را “نامشروع، غیر قانونی و غیر عقلانی” عنوان کرد.

شماری از نمایندگان مجلس چون جلال رشیدی کوچی، مسعود پزشکیان و فاطمه قاسپور با واکنش به این رخداد نیز قول پیگیری آن در چهارچوب های قانونی را دادند.

سیدمحمد خاتمی، رئیس جمهور اسبق جمهوری اسلامی ایران ماجرای مهسا امینی را «فاجعه‌ای ناگوار» توصیف کرده که تا «مغز استخوان را می‌سوزاند.»

بعلاوه جبهه اصلاحات ایران با انتشار بیانیه ای خواستار “برچیده شدن گشت‌ های ارشاد، واکنش موثر مراجع تقلید و محاکمه آمران فاجعه مرگ مهسا امینی” شد. همچنین چهره های سیاسی و فقهای دینی چون  آیت الله محقق داماد، علی مطهری، آیت الله احمد منتظری، زهرا رهنورد، عبدالله رمضان زاده، محمود صادقی، محمدرضا عارف، فاطمه هاشمی رفسنجانی، آذر منصوری، جلال میرزایی، و علی شکوری راد با انتشار مطالبی، اعتراض خود را نسبت به واقعه صورت گرفته نشان دادند.

همچنین چهره های شناخته شده هنرمندان و ورزشکاران از جمله کتایون ریاحی، احمد مهرانفر، گلشیفته فرهانی، حسین ماهینی، علی زندوکیلی، بابک جهانبخش، حسن یزدانی، هنگامه قاضیانی، سیروان خسروی، احسان خواجه امیری، شبنم فرشادجو، هانیه توسلی، علی دایی، محمد تقوی، رضا کیانیان، مهران احمدی، لیلی رشیدی، محراب قاسم خانی، مهدی یراحی، تهمینه میلانی، حنا کامکار، پانته آ بهرام، امیر جدیدی، یلدا معیری، حامد بهداد، پرستو گلستانی، ترانه علیدوستی، فاطمه معتمد آریا، نوید محمد زاده، فرشته حسینی، آناهیتا همتی، یحیی گل محمدی، مهدی قایدی، علیرضا جهانبخش، مریم طوسی، مسعود شجاعی، عباس جمشیدی فر، علی شادمان، زبیر نیک نفس، محمد موسوی، علی صبوری و اصغر فرهادی نیز نسبت به این رخداد سکوت پیشه نکرده و اعتراض خود را با انتشار مطالب مختلفی نشان دادند.

حمایت زندانیان:

مهدی مسکین‌نواز، زندانی محبوس در زندان رجایی‌شهر، عالیه مطلب‌زاده، زندانی سیاسی محبوس در زندان اوین با انتشار بیانیه هایی جداگانه مرگ مهسا امینی را محکوم کرده و از شهروندان معترض و خانواده داغدار خانم امینی اعلام حمایت کردند.

همچنین سید افخم ابراهیمی، مجتبی نایری، سیروس قرچه، صادق امیدی، معین حاجی زاده، محمد خانی، یاشار توحیدی و محمد ایران از زندانیان سیاسی محبوس در بند ۸ زندان اوین، طی نامه ای سرکوب زنان توسط جمهوری اسلامی و جان باختن مهسا امینی در پی عملکرد گشت ارشاد را محکوم کردند.

شرح خلاصه واقعه:

مهسا (ژینا) امینی زن جوان ۲۲ ساله اهل سقز که به تهران سفر کرده بود روز سه شنبه هفته گذشته در ایستگاه مترو حقانی تهران توسط ماموران پلیس امنیت اخلاقی بازداشت و به بازداشتگاه این نهاد موسوم به وزرا منتقل شد.

کوتاه مدتی پس از بازداشت، پیکر نیمه جان وی در حالی که با سطح هوشیاری درجه ۳ به کما رفته بود به بخش مراقبت های ویژه بیمارستان کسری منتقل شد.

با توجه به کارنامه بد نیروی انتظامی و وقایع مشابه پیشین، افکار عمومی با باور به ضرب و شتم این دختر جوان در محل بازداشتگاه نسبت به این وضعیت واکنش نشان داد. واکنش های متعدد از سوی نهاد ها، ارگان ها، چهره های مطرح همزمان با شکل گیری تجمعات مردمی در راستای محکوم کردن فوت این زن جوان در دوران بازداشت، کماکان ادامه دارد.

روز گذشته هرانا با انتشار گزارشی به شرح وقایع سومین روز از اعتراضات نسبت به جان باختن مهسا امینی، پرداخته بود.