ملک سلمان پادشاه عربستان سعودی در سال ۲۰۱۷ به پکن سفر کرد – توماس پیتر/رویترز

شی جین پینگ، رئیس جمهور چین قرار است به زودی به عربستان سعودی سفر کند. جوزف بایدن، رئیس جمهور آمریکا حدود یک ماه پیش برای تحکیم موقعیت تضعیف شده ی ایالات متحده در خاورمیانه به ریاض رفت. علاوه بر آن قدرت‌های اروپایی، به‌ویژه فرانسه و بریتانیای کبیر، به‌طور فزاینده‌ای برای نفوذ در این کشور، رقابت می کنند. به رقابت می‌پردازند. در ریاض صاحبان قدرت دیگر سیاست نفتی خود را، مانند دهه های گذشته، از نزدیک با واشنگتن هماهنگ نمی‌کنند، ریاض با مسکو در چارچوب اوپک پلاس، مستقل از جنگ اوکراین همکاری می کند. در این وضعیت، سفر شی به عربستان در ایالات متحده مورد توجه قرار گرفته است.

چین سال هاست به طور سیستماتیک مواضع خود را در عربستان سعودی گسترش داده است. نه به این دلیل که ریاض تا همین اواخر مهمترین تامین کننده نفت این کشور بود. از ماه مه امسال روسیه مهمترین صادرکننده ی نفت به چین است. پکن به طور گسترده ای به سرمایه‌گذاری‌ در عربستان مشغول است. ریاض مبالغ جذاب میلیاردی را هزینه می کند. جمهوری خلق چین ترجیح می دهد ایالات متحده – در نبرد قدرت علیه چین که تمام نیروهایش را در منطقه آسیا و اقیانوسیه متمرکز کرده است – منابع کافی برای حفظ سلطه سابق خود در خلیج فارس نداشته باشد. ریاض با جستجوی اشکال جدید همکاری – با مسکو و همچنین با پکن – به ضعف متحد اصلی قبلی خود در خاورمیانه واکنش نشان می دهد.

 آمریکا خواهان افزایش چشمگیر تولید نفت عربستان است تا بتواند تحریم جهانی نفت روسیه را اجرا کند. بایدن به همین منظور به عربستان سفر کرد. ریاض این تقاضا را نپذیرفته است. در برابر آیا ایالات متحده باید از فن آوری های هواوی چشم بپوشد؟ هواوی نه تنها مجاز به ساخت شبکه های ۵G در عربستان سعودی است، بلکه همچنین اجازه ساخت مراکز داده و غیره را دارد. چین به طور فزاینده ای حتی تسلیحاتی مانند هواپیماهای بدون سرنشین که ریاض از واشنگتن دریافت نمی کند، را برای این کشور تامین می کند. سفر شی، می تواند فرصتی برای همکاری های بیشتر دو کشور را فراهم کند.

و آمریکا؟ این روزها سیاستمداران خارجی آمریکا اعلام می کنند که واشنگتن قطعاً از خاورمیانه خارج نخواهد شد. رابطه با ریاض خوب خواهد شد، حاکمان عربستان هنوز نمی خواهند خود را از سیستم های تسلیحاتی پیشرفته ایالات متحده محروم کنند. اما ریاض دیگر سلطه سنتی ایالات متحده را نمی پسندد. چشم اندازهای جدیدی به وجود آمده است. وقتی این کشور می تواند روابط خارجی خود را در یک سیستم چند قطبی بهینه کند. در این سیستم چند قطبی چین می تواند برای عربستان سعودی نقش محوری داشته باشد.