چگونه آرزوی معدن کاران یورت به سیاهی نشست

pastedGraphic.png

۴ سال از انفجار معدن یورت می‌گذرد اما فاجعه سر باز ایستادن ندارد

چهار سال پیش، زمان در معدن یورت از حرکت ایستاد، نفسها در سینه حبس و گرد عزا بر شهر باریدن گرفت. انفجار در معدن پیام از مرگ عزیزان داشت. مرگی تنها و غریب در سینه سیاه کوه.

چهار سال پیش، خنده از روی لبان کودکان یتیم پر کشید. کودکانی که دیگر نشانی از پدر جز در نقاشی‌های کودکانه‌شان نخواهند یافت.

علت هم مانند همیشه عدم رعایت موازین ایمنی از سوی کارفرما برای سود بیشتر بود. پیمانکار بخش خصوصی تهویه‌ای برای خروج گازهای تونل تعبیه نکرده بود. روزها بود که بوی شدید گاز احساس  می‌شد ولی کو گوش شنوا؟ جرقه‌ای باعث انفجار گاز و فرو ریختن سقف کارگاه شد. درادامه سایرکارگران برای کمک به همکاران‌شان به داخل تونل می‌روند. آنها هم گرفتار گاز متان و مونو‌کسید کربن شده وحادثه به سیاهی خود معدن، شکل گرفت.

فاجعه یورت، با مرگ ۴۳ کارگر و مصدومیت ۹۰ کارگر به پایان رسید. اما این پایان فاجعه در معادن ایران نیست. هر از چندگاهی خبری دردناک، زندگی خانواده‌ای را در هم نابود می‌کند. هنوز از معادن ایران خبر مرگ کارگران می‌رسد. نمونه آخر آن مرگ دوکارگر جوان در معدن ذغال سنگ طرزه دامغان در روز جهانی کارگر بود.

زندگی توام با مرگ برای معدن‌کاران

pastedGraphic_1.png

 روزنامه شرق(۲۲اردیبهشت۱۴۰۰)، طی مصاحبه‌ای به زندگی توام با مرگ معدن‌کاران و خانواده بازماندگان حادثه یورت اشاره‌ای کرده است. عدم رعایت موازین ایمنی توسط کارفرما عمده‌ترین پارامتر ایجاد حادثه در معادن ایران است. یک کارگر در این رابطه میگوید: «کارفرما حاضر نیست هزینه کنه برا ایمنی. اصلا دوست نداره که ایمنی باعث کند پیش‌رفتن کارشون بشه. شعارشون اول کار بعد ایمنیه. رعایت‌کردن ایمنی مستلزم هزینه‌کردنه. نیرو‌های ایمنی مثل خودم وقتی حقوقشونو از کارفرما می‌گیرن جرئت نمی‌کنن رعایت‌نکردن نکاتو به اداره کار گزارش بدن. کارگرا وقتی حادثه براشون پیش میاد جرئت نمی‌کنن برن بیمه و از اداره کار پیگیر خسارت و دیه بشن. به خاطر همین ترس از کارفرماس»

 کمیته حقیقت یاب در معدن یورت نیزکارفرما را مقصر دانست. اما چه اقدام عملی برای پیشگیری از  حوادث بعدی اتخاذ شد؟ در یک کلام هیچ! آن روزها  حادثه معدن به سرخط اخبار ایران رسیده بود، اما بعد از مدتی همه چیز به فراموشی سپرده شد. دیه و حق بازنشستگی بسیاری از کارگران بدلیل ابهام درنحوه استخدام و بیمه، بعد از سالها هنوز پرداخت نشده است.

سایه سنگین فقر بر زندگی خانواده‌ معدن‌کاران

pastedGraphic_2.png

یکی از کارگران شرایط زندگی خانواده برادرش که در حادثه معدن کشته شده را  سخت و طاقت‌فرسا می‌داند. وی می‌گوید: «خانواده برادرم مشغول زندگی هستند و یک مستمری برای‌شان تعیین شده است. این مستمری هم در حدی است که روزگار به‌سختی می‌گذرد. دو تا پسر داشت که الان یکی راهنمایی است و یکی ابتدایی و باید با همان مستمری زندگی بگذرانند. مادرشان هم خانه‌دار است و سه نفری با همین شرایط زندگی می‌کنند.»

ندادن حق بیمه توسط کارفرما یکی از مشکلات همیشگی کارگران است. یک کارگر می‌‌گوید: «من ۲۷ سال است که کار کردم. الان می‌خواهم بازنشسته شوم؛ ولی الان معلوم شده که بیمه ما را پرداخت نمی‌کردند. الان به من می‌گویند ۵۰ میلیون بده تا بازنشست بشوی؛ اما من این پول را از کجا بیاورم. من از کجا این پول را بیاورم یا پیمانکار‌ها را پیدا کنم.»

زندگی برای آنها هم که زنده مانده‌اند دریک کلام جدال برای زنده مانده است و نه زندگی. یک کارگر زندگیش را اینطور بیان می‌کند: «ما حقوق سال جدید را نگرفتیم؛ ولی سال گذشته با عائله‌مندی و کار در معدن حدود سه میلیون حقوق می‌گرفتیم. می‌گویند وقتی اداره کار و تلویزیون و همه جا اعلام می‌کنند حقوق این است، ما چه کاری می‌توانیم انجام دهیم؟»

بیکاری و فقر گسترده هنوز هم جوانان و مردان نان‌آور را  برای لقمه نانی رهسپار دل سیاه معادن می‌کند. رفتنی که شاید بدون بازگشت باشد. در زیر سایه قوانین ضد کارگری آنها زندگی خود را با پاره‌ای نان معاوضه می‌کنند.

Share: