چین توافقنامه امنیتی – نظامی آمریکا، بریتانیا و استرالیا را محکوم کرد؛ فرانسه: «خنجر از پشت» بود!

چین از توافقنامه امنیتی – نظامی میان آمریکا، بریتانیا و استرالیا انتقاد کرده و آن را “شدیدا غیرمسئولانه” و “تنگ نظرانه” خوانده است. براساس این توافق آمریکا و بریتانیا فناوری لازم برای تولید زیردریایی هایی با نیروی محرکه اتمی را در اختیار استرالیا می گذارند. این توافق تلاشی برای مقابله با نفوذ چین در منطقه مورد مناقشه “دریای جنوبی چین” تلقی می شود.

بسیاری از ناظرات سیاسی می گویند آمریکا برای مقابله با قدرت چین هدف استراتژی نظامی خود را در این منطقه قرار داده است.

به گزارش بی بی سی ژائو لیجیان سخنگوی وزارت خارجه چین گفت که ائتلاف این سه کشور خطر “وارد شدن خسارات شدید به صلح منطقه ای… و تشدید رقابت تسلیحاتی” را به همراه دارد. او از آنچه “ذهنیت… کهنه جنگ سرد” خواند انتقاد کرد و به این سه کشور هشدار داد که “به منافع خود ضربه می زنند.”

روزنامه های چین نیز این توافقنامه را محکوم کرده اند. “گلوبال تایمز” در سرمقاله ی خود نوشت: استرالیا اکنون “خود را به دشمن چین بدل کرده است.”

آمریکا برای اولین بار بعد از ۵۰ سال فناوری خود در زمینه ساخت زیردریایی را در اختیار یک کشور دیگر می گذارد. نوع فناوری قبلا با بریتانیا به اشتراک گذاشته شده بود. این بدان معنی است که استرالیا اکنون می تواند زیردریایی هایی با نیروی محرکه اتمی بسازد که هم سرعت بیشتری از نمونه های متعارف دارند هم ردگیری آنها دشوارتر است. این نوع زیردریایی ها می توانند ماه ها زیر آب بمانند و موشک هایشان را به نقاط دورتری شلیک کنند. استرالیا گفته است به هیچ وجه قصد تعبیه سلاح های اتمی در آنها را ندارد.

این شراکت تازه، تحت عنوان “اکوس” (Aukus) عصر چهارشنبه به وقت واشنگتن در یک کنفرانس خبری مجازی میان رهبران سه کشور اعلام شد و درحالی که مستقیما از چین نام برده نشد، اما سه رهبر مکررا به نگرانی های امنیتی در منطقه هند-آرام که به گفته آنها “به طور قابل توجهی بیشتر شده” اشاره کردند.

در بیانیه مشترک آنها آمده است: “این یک فرصت تاریخی برای سه کشور، با متحدان و شرکای همفکر، برای حفاظت از ارزش های مشترک و ترویج امنیت و رفاه در منطقه هند-آرام است.”

تحلیلگران می گویند این ائتلاف احتمالا مهم ترین توافق امنیتی – نظامی میان سه کشور از زمان جنگ جهانی دوم است.

در نتیجه این پیمان استرالیا به هفتمین کشور جهان خواهد بود که به زیردریایی هایی با نیروی محرکه اتمی مجهز می شود. این پیمان همچنین شامل همکاری در زمینه هوش مصنوعی، فناوری کوانتومی و سایبری خواهد بود.

بوریس جانسون نخست وزیر بریتانیا گفته است این پیمان “حافظ امنیت و ثبات در جهان خواهد بود” و “صدها شغل بسیار تخصصی ایجاد خواهد کرد.”

بن والاس وزیر دفاع بریتانیا به بی بی سی گفت که چین “درحال شروع یکی بزرگترین برنامه های مخارج نظامی در تاریخ است… شرکای ما در این مناطق می خواهند توانایی دفاع از خود را داشته باشند.”

این کشور با قاطعیت بیشتری بر آنچه می گوید حقوق دیرینه اش در این منطقه مورد مناقشه است صحه گذاشته و به سرعت درحال تقویت حضور نظامی در راستای این ادعاها بوده است. آمریکا هم حضور نظامی خود را افزایش داده و سرمایه گذاری سنگینی در سایر همکاری های منطقه ای مثلا با ژاپن و کره جنوبی کرده است. تحلیلگران می گویند حضور چنین زیردریایی هایی در استرالیا برای نفوذ آمریکا در منطقه حیاتی است.

زیردریایی

تنش ها میان چین و استرالیا

چین بزرگترین شریک تجاری استرالیاست و دو کشور در گذشته مناسبات خوبی داشته اند.

اما در سال های اخیر تنش های سیاسی باعث ایجاد شکاف شده، از جمله بعد از انتقاد استرالیا از رفتار چین با مسلمانان اویغور، ممنوعیت فناوری از شرکت تله کام هواوی چین و حمایت از تحقیقات درباره سرمنشاء همه گیری ویروس کرونا.

کشورهای غربی هم با نگرانی شاهد سرمایه گذاری فزاینده چین در زیرساخت های جزایر اقیانوس آرام بوده اند و تحریم های سنگین تجاری آن علیه کشورهایی مثل استرالیا را محکوم کرده اند. پکن سال پیش تعرفه سنگینی – تا ۲۰ درصد – بر شراب استرالیا اعمال کرد.

آنتونی بلینکن وزیر خارجه آمریکا روز پنجشنبه گفت که آمریکا قاطعانه پشت استرالیا – برای دفاع از خود مقابل چین – می ایستد.

او گفت: “پکن در ماه های اخیر شاهد بوده است که استرالیا کوتاه نمی آید و تهدید تلافی جویی اقتصادی و فشار کارساز نخواهد بود.”

‘خنجری از پشت‘

از سوی دیگر فرانسه با خشم به این توافق واکنش نشان داده است، چون به این ترتیب استرالیا یک قرارداد ۵۰ میلیارد دلاری با این کشور برای ساخت ۱۲ زیردریایی را لغو می کند.

ژان ایو لودریان وزیر خارجه فرانسه به “رادیو اینفو” فرانسه گفت: “این واقعا خنجری از پشت است. ما با استرالیا روابطی متکی بر اعتماد ایجاد کرده بودیم، اما به اعتماد ما خیانت شده.”

جوسپ بورل مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا گفت که او یاس فرانسه را درک می کند و افزود که در مورد ائتلاف تازه با اتحادیه اروپا رایزنی نشده بود.

او روز پنجشنبه گفت: “این بار دیگر ما را وادار می کند… به نیاز برای در اولویت قرار دادن بحث خودمختاری استراتژیک اروپا بیاندیشیم. این نشان می دهد که باید بتوانیم با اتکا به خود ادامه حیاتمان را تضمین کنیم.”

Share: