کارگران ایران در لبه مرگ و زندگی؛ روز جهانی کارگر گرامی باد!

هر ساله اول ماه مه، روز جهانی کارگر فرصتی‌ست دوباره برای بررسی وضعیت کارگران ایران و مشکلات آنان به‌خصوص در زمینه معیشت, دستمزد، معوقات مزدی, ایمنی و امنیت محیط کار.

نخست به مناسبت روز جهانی کارگر با اشاره‌ای کوتاه به حقوق کارگران در اعلامیه جهانی حقوق بشر، خواهیم دید که در چهار دهه گذشته در نظام ستمگر ولایت فقیه به تمام حقوق اولیه کارگران تعرض شده تا با دسترنج و خون کارگران بنای اشرافیت ننگین خودشان را سرپا نگهدارند.

مهم‌ترین مواد اعلامیه حقوق‌بشر در ارتباط با کارگران

ماده ۲۳ اعلامیه حقوق بشر- هر شخصی حق دارد کار کند، کار خود را آزادانه برگزیند، شرایط منصفانه و رضایت‌بخشی برای کار خواستار باشد و در برابر بیکاری حمایت شود.

هر کسی که کار می‌کند، حق دارد مزد منصفانه و رضایت‌بخشی دریافت کند تا زندگی او و خانواده‌اش موافق حیثیت و کرامت انسانی تأمین شود و در صورت لزوم با دیگر وسایل حمایت اجتماعی کامل شود.

هر شخصی حق دارد که برای دفاع از منافع خود با دیگران اتحادیه تشکیل دهد و یا به اتحادیه‌های موجود بپیوندد.

ماده ۲۴ اعلامیه حقوق بشر – هر شخصی حق استراحت، فراغت و تفریح دارد و به‌ویژه باید از محدودیت معقول ساعت‌های کار و مرخصی‌ها و تعطیلات ادواری با دریافت حقوق، بهره‌مند شود.

حقوقی که ۴ دهه نادیده گرفته شد

در روز جهانی کارگر سوال کارگران و همه رنجبران ایران از حاکمیتی که مدعی حقوق مستضعفان! بود این است:

آیا کارگران ایرانی می‌توانند آزادانه اتحادیه و سندیکا تشکیل دهند و برای احقاق حقوق خود تجمع آزاد داشته و از یورش مأموران امنیتی حکومت در امان باشند؟

آیا کارگران ایرانی می‌توانند خواسته‌ خود را به‌طور آزاد بیان کنند؟ یا برای یک اعتصاب ساده صنفی سر از زندان درنیاورند، شلاق نخورند، زندانی و اعدام نشوند؟

حال وقتی که به شرایط حاکم بر زندگی ایرانیان به طور عام و کارگران ایرانی به طور خاص نظر می‌افکنیم، آن را با هیچ‌یک از مفاد اعلامیه جهانی حقوق بشر برابر نمی‌بینیم. اغراق نیست چنانچه شرایط زندگی برخی از مردم ایران را با دوران قرون وسطی مقایسه کنیم.

سبد معیشت کارگران در سال ۹۸

روز جهانی کارگر
سبد معیشت کارگران یک پنجم خط فقر

در حالی که مرکز پژوهش‌های مجلس خط فقر را در پایان سال ۹۷، سه میلیون و ۲۰۰ هزار تومان تعیین کرد، حداقل دستمزد کارگران با مزایا در سقف یک میلیون ۵۱۷ هزار تومان در سال ۹۸بسته شد.

روزنامه ابتکار در تاریخ ۱۱اردیبهشت ۹۸ گفته‌های فرامرز توفیقی، رئیس کمیته دستمزد کانون شوراهای کار (مورد حمایت دولت) را منتشر کرد که با استناد به آخرین داده‌های مرکز آمار گفته بود: «سبد معیشت خانوارهای کارگری برای خرداد ماه جاری در حدود ۶ میلیون و ۹۰۰ هزار تومان است.»

در شرایطی که مرکز آمار نرخ تورم تیر ٩٨ را ۴۰.۴ درصد اعلام کرد، هزینه زندگی، ۶۲۲ هزار تومان زیادتر شده و کارگران همچنان می‌بایست با همان حقوق ثابت تعیین شده بدون در نظرگرفتن نرخ تورم زندگی زیر خط فقر را بگذرانند.

براین اساس، با افزایش سرسام‌آور تورم، سبد معاش در تیرماه ۹۸ از مرز ۷ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان گذشته است.

عبور از خط فقر، ریشه‌ها و بازتاب‌ها

روزنامه سیاست روز، در تاریخ ۱۶ شهریور ۹۸ طی مطلبی با عنوان تنگنایی به ‌نام معیشت، نوشت: «شکاف طبقاتی در کشور روز به روز در حال افزایش است؛ به طوری‌که دیگر نمی‌توان مدعی شد که طبقه‌ای به نام طبقه متوسط در کشور وجود دارد و کل جمعیت را می‌توان به دو دسته فقیر و دارا تقسیم‌بندی کرد.

پدیده فقر در جامعه ایران آنچنان ریشه دوانیده که بسیاری از دولتمردان به اثرات اقتصادی و بازتاب‌های اجتماعی آن اشاره کرده‌اند. سایت مجلس ۵ اردیبهشت ۹۷ به نقل از مسعود گودرزی، نماینده مجلس، نوشت: «امروز فساد اقتصادی باعث آسیب‌های اجتماعی فراوانی, طلاق‌های نجومی, بیکاری نجومی, فحشای نحومی, جوانان بیکار نجومی اینها را می‌بینیم اما متاسفانه صرفا یک برخورد نمایشی با این داریم.»

روزنامه جوان نیز در تاریخ ۶ فروردین ۹۹ سخنان جعفرزاده عضو کمیسیون برنامه و بودجه مجلس را منعکس کرد که گفته بود: «۵۰ درصد مردم کشور نیاز به حمایت دارند و دولت نباید به پرداخت یارانه به ۳میلیون نفر بسنده کند، ۴۰ درصد مردم کشور ما زیر خط فقر هستند لذا از دولت انتظار داریم که به داد مردم برسد.»

در شرایطی که خط فقر امروز در کلانشهری مانند تهران به نزدیک ۱۰ میلیون تومان رسیده، حقوق ۱۴میلیون کارگر ایرانی  در سال ۹۹ یک پنجم زیر خط فقر بسته شده است. این واقعیت، نتیجه غارتگری‌ سازمان‌یافته چندین دهه توسط سپاه پاسداران است که جامعه را به زیر خط فقر مطلق سوق داده است.

اعتراض کارگران در سال ۹۸

کارگران ایران در سال ۹۸ نزدیک به ۱۴۰۰ حرکت اعتراضی سازمان داد‌ه‌اند. آنها در برابر ستم و نابرابری برخاسته از حاکمیت ولایت فقیه ایستادند و نسبت به وضعیت معیشتی، معوقات مزدی، اخراج از کار و نداشتن امنیت شغلی، عدم تامین حداقل‌های ایمنی در کار، نداشتن حق تجمع و زندانی شدن همقطاران‌‌شان دست به اعتراض زدند.

اعتراضات کارگران هپکو و آذرآب در اراک، تراکتورسازی تبریز، کارگران مجتمع صنعتی نیشکر هفت تپه، کارگران ریلی و خط آهن، کارگران صنایع نفت و گاز نواحی جنوبی کشور و کارگران فولاد اهواز از مهمترین رویدادهای کارگری یک سال گذشته در ایران است.

کارگران زیر تیغ کرونا و ساطور حاکمیت

روز جهانی کارگر
مقایسه سایر کشورها با نظام ولایت فقیه در شرایط کرونا

در شرایطی که همه کشورهای جهان در وضعیت بحران کرونا، حقوق و مزایای دوران تعطیلی برای کارگران در نظر گرفتند، اما کارگران و زحمتکشان میهن‌مان که زیر بار هزینه‌های معیشتی خود مانده‌اند، این روزها باید برای دسترنج به یغما رفته چندین ماهه‌شان در شروع سال ۹۹ به خیابان بیایند.

کارگران شهرداری سی‌سخت، کارخانه کنتورسازی ایران و کارگران شهرداری مسجدسلیمان روز دوشنبه ۲۵ فروردین ماه۹۹، از معوقات مزدی خود و همکارانشان خبر دادند. همچنین رانندگان سرویس مدارس در استان یزد نسبت به عدم پرداخت مطالبات خود اعتراض کردند.

همچنین رئیس اتحادیه دارندگان رستوران و سلف سرویس از تعدیل ۱۱۰۰ کارگر در دو رستوران در تهران، به دلیل عدم توانایی در پرداخت دستمزد و حقوق آنها خبر داد. افشین حبیب‌زاده، رئیس فراکسیون کارگری شورای شهر تهران، از عدم پرداخت معوقات و عیدی کارگران شهرداری تهران خبر داد.

کارگران زحمتکش ایران در حالی که زیر تیغ ویروس کرونا قرار دارند و شماری از آنان، اعضای خانواده خود را به همین دلیل از دست داده‌اند، تیزی ساطور استثمارگران را که در بالاترین مناصب حکومتی تکیه زده‌اند، نیز بر پیکر خود حس می‌کنند. حاکمیتی که حقوق آنها را نادیده انگاشته و ماه‌ها و گاه سال‌ها دستمزدهای‌شان را نمی‌پردازد و آنها را از حقوق پایه‌ای معیشت و زندگی محروم کرده است.

سرکوب کارگران با ادعای ازدیاد تشکل کارگری!

روحانی در تاریخ ۱۰ اردیبهشت سال گذشته در روز کارگر، در کمال وقاحت گفت: «تشکل کارگری یک و شش دهم درصد در این دولت افزایش پیدا کرده است! این موجب فخر کارگران ما با تشکل خودشون باید به‌دنبال منافع خودشان باشند.»

یک روز پس از این ادعای روحانی، در ۱۱ اردیبهشت ۹۸ بیش از ۴۵ نفر از کارگران بازداشت و برخی از آنان به حکم‌های سنگین محکوم شدند.

شقاوت و بی رحمی سرکوب کارگران آن‌چنان بود که کواکبیان در مجلس «درخواست آزادی کارگران و معلمان بازداشت شده در مقابل مجلس» را داد. (خبرگزاری ایسنا ۱۵اردیبهشت۹۸)

در سال ۹۸ کارگران زیادی به دلیل برگزاری تجمع‌, اعتراض به دستمزدهای پایین, امضای بیانیه و انتشار عکس تظاهرات کارگری در اینترنت، احضار, بازداشت و به زندان محکوم شدند.

اخراج و بیکاری کارگران، محصول چهل و یک ساله نظام ولایت فقیه

موج اخراج کارگران از آغاز سال ۹۸ شدت یافت. احمد توکلی، عضو مجمع تشخیص مصلحت گفت: «قدرت خرید کارگران به نصف کاهش یافت و طی ۹ ماه ۷۴۴ هزار کارگر شغل خود را از دست دادند. (۲۵خرداد ۹۸، سایت خانه ملت)

در شرایطی که بخش عمده‌ای از جان‌باختگان کرونا را زحمتکشان جامعه ـ کسانی که در لبه مرگ و زندگی برای تامین نان روزانه‌شان، بدون کمترین امکانات پزشکی و حتی ماسک به سرکار می‌روند ـ هستند، نظام ضد کارگری طی سه هفته هزاران کارگر را از کار اخراج کرده است. در این باره، روزنامه شرق به تاریخ ۲۶ فروردین ۹۹ به گفته‌های یک کارشناس حوزه کار و بیمه اشاره کرده که گفته است: «از ۲۵ اسفند ۹۸ تا نیمه دوم فروردین ۹۹، در همین بازه زمانی کوتاه‌مدت ۶۰۰هزار کارگر رسمی از کار بی‌کار شدند.»

بیکاری ۲۵ هزار کارگر ساختمانی در کرمانشاه

مدیرکل راه و شهرسازی استان کرمانشاه گفت: «پس از شیوع ویروس کرونا، حدود ۲۵هزار کارگر ساختمانی در کرمانشاه شغل خود را از دست داده‌اند و اگر دستگاه‌های متولی برای پروژه اقدام ملی مسکن کمک نکنند، این تعداد، صاحب کار نخواهند شد.» (خبرنگاران جوان۳ اردیبهشت۹۹)

حال معلوم نیست که این صدهزار کارگر که عمدتا روزمزد هم هستند، چگونه باید امرار معاش کنند؟ و اگر سرپناهی داشته باشند، برای پرداخت اجاره‌خانه‌ خود از کجا پاسخگوی صاحبخانه باشند؟ مواد بهداشتی مقابله با ویروس کرونا را چگونه تامین کنند؟ و برای سیر کردن کودکانشان از کجا لقمه نانی تهیه کنند؟ و…

مرگ سالانه کارگران در حوادث کار

ایران به لحاظ رعایت مسائل ایمنی در محیط‌های کار در مقایسه با سایر کشورهای جهان از رتبه پایین ۱۰۲ برخوردار است. در تایید این وضعیت است که خبرگزاری ایسنا به تاریخ ۲۶ آذر ۹۸ نوشت که طی شش ماه نخست سال ۹۸، در سایه فقدان ایمنی محیط و شرایط کار، ۸۹۸ کارگر جان خود را از دست دادند.

همچنین مدیرکل پزشکی قانونی مازندران، از مرگ ۴۵ کارگر و مصدومیت ۳۸۲ کارگر براثر حوادث ناشی از کار در سال ۹۸ در این استان، خبر داد.

علاوه بر این، خبرگزاری ایلنا در تاریخ اول اسفند سال ۹۸ گزارش کرد که در ۹ ماه اول سال گذشته، بیش از ۱۳۰۰ نفر به دلیل حوادث ناشی از کار در کشور جان خود را از دست دادند.

ارتش گرسنگان، شکاف طبقاتی و انفجار باروت

نظام غارتگر و استثماری حاکم بر ایران، با به یغما بردن ثروت‌ و دارایی کشور، فاصله‌ای برای مرگ باقی نگذاشته است. امروز روز جهانی کارگر است؛ اما کارگران و رنجبران ایران در لبه مرگ و زندگی تنها برای زنده ماندن در تلاش هستند.

رادیو فرهنگ در تاریخ ۲ اردیبهشت ۹۹ گفته‌های علی وقف‌چی در مجلس را بازگو کرد که گفته بود:‌ «بیش از یک قرن است نفت مردم را می‌فروشیم و سالانه میلیاردها تومان برای هر نفر درآمد حاصل فروش است. متأسفانه هم‌چنان خیل عظیمی از مردم را داریم که کل مایملک‌شان جز کپر و کپرنشینی به ‌دلیل توزیع ناعادلانه ثروت نیست.»

روزنامه جوان ارگان سپاه پاسداران نیز در تاریخ ۱۶ آذر ۹۸ از انفجاری تحت نام «آشوب» نام برد که «امنیت کشور» را «مورد تهدید قرار داد» و «خسارات سنگینی» بر آن وارد کرد. امروز انبار باروت خشم و انزجار کارگران ستمدیده در آستانه انفجار است؛ انفجاری که ریشه یک دیکتاتوری فاسد و غارتگر را بسوزاند و خاکستر آن را به گورستان تاریخ بسپارد.

Share:

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *