کنسولگری چین در هیستون بسته شد

در ادامۀ دعواها و اختلافات میان چین و آمریکا، واشنگتن دستور داد که کنسولگری چین در شهر هیستون تگزاس تعطیل شود. گذشته از اختلافات دیرینۀ بازرگانی و سیاسی، اخیراً مسئلۀ هنگ‌کنگ، اتهامات جاسوسی صنعتی علیه اتباع چینی و همچنین پروندۀ نقض حقوق بشر در ناحیۀ مسلمان‌نشین “سین‌کیانگ” (ترکستان چین)، بهانه‌های تازه‌ای برای تشدید مجادلات به دست واشنگتن داده است. در کنار همۀ اینها، آمریکا همچنان پکن را مسئول شیوع ویروس کرونا می‌داند.

روز چهارشنبه ٢٢ ژوئیه/اول مرداد، وزارت امور خارجۀ آمریکا تأیید کرد که کنسولگری چین به خاطر “محافظت از حقوق معنوی و مالکیت فکری آمریکایی‌ها” بسته شده است.

خانم مورگان اورتگس سخنگوی وزارت خارجۀ آمریکا بدون اینکه دلیل دقیقی برای بسته شدن کنسولگری ارائه کند تذکر داد که “بر اساس کنوانسیون وین، دیپلمات‌ها باید قوانین و مقررات کشور میزبان را رعایت کنند و در امور داخلی آن مداخله‌ای نداشته باشند”. او افزود: “آمریکا اجازه نمی‌دهد که حاکمیت ملی‌اش مورد تجاوز چین قرار گیرد”.

مایک پمپئو وزیر امور خارجۀ آمریکا که به کپنهاگ رفته، نیز در سخنانی کلی گفت: “ما به خاطر پاسداری از مالکیت فکری و اطلاعات خصوصی آمریکایی‌ها دستور دادیم که کنسولگری جمهوری خلق چین در شهر هیوستون تعطیل شود”.

سارقان کامپیوتری

با اینکه وزارت خارجۀ آمریکا به مسئلۀ “مالکیت معنوی” نظر دارد اما هیچیک از مقامات آمریکایی مستقیماً حرفی از موضوع متهم شدن دو تبعۀ چین به دزدی الکترونیکی نزده است.

یک روز قبل از اعلام خبر بسته شدن کنسولگری چین (سه‌شنبه ٢١ ژوئیه) وزارت دادگستری آمریکا اعلام کرد که “دو تبعۀ چین به اسامی لی تسی‌آئویو ٣۴ ساله و دونگ ژیازی ٣٣ ساله، که سارقان کامپیوتری هستند و برای وزارت امنیت ملی چین کار می‌کنند، به حملۀ سایبری علیه شرکت‌های آمریکایی فعال در حوزۀ ساخت واکسن کووید١٩ متهم شده‌اند”… این دو نفر به احتمال زیاد اکنون در چین ساکن‌اند.

پکن تمامی این اتهامات را دروغ دانست و اعلام کرد که دولت چین همیشه مدافع امنیت سایبری بوده است. اما مسئولان آمریکایی می‌گویند که دو متهم چینی که در دوران تحصیلات مهندسی با هم آشنا شده بودند، طی حدود ده سال، معادل چندصدهزار دلار اسرار صنعتی را ربوده‌اند. به گفتۀ دادستان مسئول پرونده این دو متهم اخیراً چند شرکت کالیفرنیایی را هدف گرفته بودند که همگی در زمینۀ ساخت واکسن و یا تست ویروس کرونا کار می‌کنند.

به غیر از این پرونده، تصویب “قانون امنیت ملی” چین برای کنترل بیشتر هنگ‌کنگ یکی دیگر از مشکلاتی است که روابط چین را با غربی‌ها و به ویژه با آمریکا تیره ساخته است.

احتمال تلافی چینی‌ها

پکن تأکید می‌کند که کنسولگری هیستون “به اجبار”، و در پی تصمیم “تحریک‌آمیز”  آمریکا تعطیل شده است. سخنگوی وزارت خارجۀ چین این عمل آمریکا را غیرقابل توجیه و مغایر با حقوق بین‌الملل دانسته و تهدید به “اقدامات تلافی‌جویانه” کرده است.

کنسولگری هیوستون یکی از مهم‌ترین نمایندگی‌های چین در ایالات متحد آمریکا محسوب می‌شود. بعید نیست که چین در مقام تلافی، یکی از نمایندگی‌های آمریکا را ببندد. علاوه بر سفارت مستقر در پکن، آمریکا دارای پنج کنسولگری در چین و یک نمایندگی در هنگ‌کنگ است.

رسانه‌های محلی  هیستون گزارش داده‌اند که سه‌شنبه شب – درست قبل از اعلام رسمی تعطیلی کنسولگری چین – مأموران آتش‌نشانی به محل رفته‌اند تا شعله‌هایی را که در حیاط ساختمان، به علت آتش زدن مدارک برخاسته بوده، خاموش کنند. مأموران پلیس اجازۀ ورود به محوطۀ کنسولگری را نیافته‌اند.

وضعیت خطیر دانشجویان چینی

به دنبال تعطیلی کنسولگری، پکن به طور ضمنی به دانشجویان چینی در آمریکا هشدار داد که خود را برای بدرفتاری مأموران آمریکایی آماده کنند. در بیانیۀ وزارت خارجۀ چین آمده است: “اخیراً، نیروهای انتظامی آمریکایی در قبال دانشجویان چینی به بازجویی‌های خودسرانه، آزار، بازداشت و ضبط اموال شخصی دست زده‌اند“.

در این وضعیت، مایک پمپئو وزیر خارجۀ آمریکا تلاش‌های دیپلماتیک را علیه چین شدت داده است. او که روز گذشته در لندن بود، در دیداری با نمایندگان پارلمان بریتانیا صریحاً گفت که مدیرکل سازمان بهداشت جهانی توسط چینی‌ها “خریده شده”. او از عملکرد این سازمان در دوران اپیدمی به شدت انتقاد کرد و دلایل ناکارآمدی‌اش را وابستگی سیاسی به چین دانست.

اینک بعد از لندن، پمپئو به کپنهاگ رفته است. به احتمال بسیار زیاد او در تمامی این سفرها، دولت‌های اروپایی را از داد و ستد با چین برحذر خواهد داشت.

حساسیت چین نسبت به پروندۀ اویغورها

اقلیت مسلمان سین‌کیانگ که از قوم اویغور هستند، از سالها قبل زیر فشار حکومت مرکزی قرار دارند. اما پکن نسبت به این موضوع بسیار حساس است و تذکرها یا اعتراضات دولت‌های خارجی را در این مورد مطلقاً نمی‌پذیرد. مقامات آمریکایی بارها دولت چین را به این خاطر مورد انتقاد قرار داده‌اند.

گذشته از آمریکا، سخنگوی وزارت خارجۀ چین به فرانسه نیز حمله کرد و گفت: “ما با بهره‌برداری سیاسی از مسائل مذهبی به قصد مداخله در امور داخلی چین به شدت مخالفیم”. یک روز قبل، وزیر خارجۀ فرانسه “نگاه داشتن اویغورها در اردوگاه‌های اجباری، مفقود شدن برخی از این افراد، عقیم کردن اجباری آنها و نابودی میراث فرهنگی آنان” را به شدت محکوم کرده بود. اما سخنگوی چینی در پاسخ به سخنان وزیر خارجۀ فرانسه که در عین حال خطاب به آمریکا هم بود گفت: سیاست پکن در ترکستان چین ارتباطی به مسئلۀ حقوق بشر یا آزادی دین و اندیشه ندارد و فقط موضوع مبارزه با تروریسم و جدایی طلبی مطرح است.

Share: