گرانی بنزین، چشم طمع دولت به نقدینگی مردم

بعد از گذشت شش ماه از سخنان زنگنه،  وزیر نفت، در خصوص «مصرف بنزین و سیاست‌های دولت» که گفته بود «جز سهمیه‌بندی یا افزایش قیمت راهی نداریم و افزایش قیمت تا جایی باید ادامه یابد که مردم آن را تحمل کنند»،حالا شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی، ضمن اعلام آغاز دوباره سهمیه‌بندی بنزین، خبر داد که «قیمت هر لیتر بنزین سهمیه‌بندی ۱۵۰۰تومان و هر لیتر بنزین آزاد ۳هزار تومان است.»

به گفته مسئولان جمهوری اسلامی، نتیجه این اقدامات «کاهش آلودگی هوا و ترافیک»، «بهبود معیشت نیازمندان»، «کاهش قاچاق بنزین» و «واقعی شدن قیمت‌ها» خواهد بود.

یارانه پنهان دولت

دولت کنونی جمهوری اسلامی ایران، چنان که در پیش‌نویس بودجه سال آینده نیز اشاره کرده بود، در پی حذف «یارانه پنهان دولت» است. این «یارانه پنهان» به ادعای دولت، بیش ۹۸۰ هزار میلیارد تومان است، اما مرکز پژوهش‌های مجلس ضمن تشکیک در آن، رقم واقعی آن را تنها ۵۶۶ هزار میلیارد تومان محاسبه کرده است. در عین حال، نگاهی به بودجه سال جاری نشان می‌دهد که ۷۰ درصد بودجه (۱۴۰۰ هزار میلیارد تومان) سهم «شرکت‌های دولتی، مؤسسات انتفاعی وابسته به دولت و بانک‌ها» است. به بیان بهتر، میزان یارانه های پنهان، تنها رقمی معادل یک سوم سهم شرکت‌های دولتی از بودجه سال جاری است. با این وجود، دولت به جای تلاش برای واگذاری شرکت‌ها به بخش خصوصی و حل مشکل بودجه‌ای خود از این طریق، سیاست «استفاده از نقدینگی مردم» را برگزیده است. زنگنه، در ۱۱ اردیبهشت ۱۳۹۸ در مصاحبه‌ای به این سیاست اشاره‌ کرده و در همین خصوص گفته بود: «از اقداماتی که امسال صورت خواهد گرفت، استفاده از نقدینگی است که در اختیار مردم است، زیرا می‌توان از این نقدینگی برای توسعه بیشتر صنعت نفت استفاده کرد.»

قاچاق سازمان یافته بنزین

دولت روحانی در دفاع از طرح سهمیه‌بندی بنزین و دونرخی شدن قیمت آن، معتقد است که با اجرای این طرح، ضمن مبارزه با قاچاق بنزین، امکان صادرات آن توسط دولت میسر خواهد شد. چنان احتمالی، موجب سودآوری و حل بخشی از مشکل کسری بودجه دولت خواهد شد.

اما نگاهی به ارقام مصرف بنزین در ایران نشان می‌دهد که مصرف روزانه بنزین در کشور ۹۵میلیون لیتر است، در حالی که چند ماه قبل از این تاریخ، یعنی در پایان تیرماه، میانگین مصرف بنزین کشور در مرز ۸۷میلیون لیتر اعلام‌شده بود. یعنی در فاصله کمتر از پنچ ماه، مصرف بنزین در ایران حدود ده درصد افزایش یافته است. این رشد بی‌سابقه با توجه به گزارش‌هایی که میزان قاچاق بنزین در ایران را به‌طور متوسط روزانه ۱۱میلیون لیتر برآورد می‌کند، نشان‌دهنده قاچاق سازمان یافته بنزین توسط نهادهای صاحب نفوذ در ایران است. چنانچه حسینعلی شهریاری، نماینده مجلس شورای اسلامی نیز ضمن اشاره به آن موضوع، در مهرماه سال جاری گفته بود: «نباید قاچاق گسترده بنزین را از چشم مردمی دید که چند گالن بنزین را از مرز خارج می‌کنند.»

افسانه آزادسازی قیمت‌ها و  ایستادن چرخ معیشتی مردم

اگرچه دولت مدعی است که «آزادسازی قیمت‌ها» به «بهبود معیشت نیازمندان» خواهد انجامید، اما باید گفت که سیاست آزادسازی قیمت‌ها تنها زمانی مؤثر است که «واقعی‌سازی قیمت» در انتهای برنامه باشد؛ بر آن مبنا که سهم دولت را از اقتصاد را کوچک کند و به انحصار دولت و نهادهای شبه‌دولتی در اقتصاد پایان دهد. تنها در چنین وضعیتی می‌توان با «واقعی سازی قیمت‌ها» آن هم در تمامی سطوح و نه تنها کالاهایی که تولید کننده آن خود دولت است، به اصلاح و تعدیل ساختار اقتصادی در ایران کمک کرد.

در غیر این صورت، چنین سیاست‌هایی نه در راستای «آزادسازی قیمت»، که تنها برای کنترل دارایی مردم خواهد بود. سال‌هاست که دولت به شیوه‌های مختلف، از جمله تشویق به سرمایه‌گذاری در مؤسسات مالی و بانکی یا مشارکت در بورس دولتی ایران، از از چنین سیاست‌هایی بهره برده است و تنها برنده واقعی‌ آن، خودش بوده است.

همچنین، در پیوند با رکود اقتصادی ناشی از ناکارآمدی اقتصادی، نبود مدیریت منابع و فساد سازمان یافته در کنار تنش‌های بین‌المللی و تحریم‌های ناشی از آن که نتیجه‌اش تحمیل تورم ۴۰درصدی و گسترده شدن شکاف طبقاتی در ایران است،اتخاذ تصمیماتی چون افزایش ناگهانی سوخت نه تنها گرهی از آن مشکلات نخواهد گشود، بلکه «دومینو»وار، مشکلات دیگری ایجاد خواهد کرد که یکی از نتایج قطعی آن، ایستادن چرخ معیشتی مردم خواهد بود. درست در همین راستاست که مرکز پژوهش‌های مجلس نیز در گزارش اخیر خود در خصوص «حذف یارانه پنهان و افزایش قیمت بنزین»، ضمن انتقاد از آن طرح، گفته است:« افزایش قیمت بنزین با واکنش‌های اجتماعی روبه‌رو خواهد شد.»

عبدالرضا احمدی

[کد مطلب: 194809]

[تاريخ انتشار: بيست و ششم آبان ۱۳۹۸ برابر با هفدهم نوامبر ۲۰۱۹]

حمایت آیت‌الله خامنه‌ای از افزایش قیمت بنزین

آیت‌الله خامنه‌ای، رهبر ایران امروز صبح در حاشیه دیداری گفته است که “گفته بودم اگر سران سه قوه تصمیم بگیرند از آن حمایت می‌کنم” و خطاب به مسئولان در جمهوری اسلامی گفته است که در “حفظ امنیت به وظایف خود عمل کنند” و به مردم نیز توصیه کرده که “با هوشیاری و بصیرت اقدام کرده‌” و “این بار هم از افرادی که تخریب می کنند فاصله بگیرند”.

به گزارش رسانه‌های ایران، رهبر جمهوری اسلامی در درس خارج فقه خود امروز این سخنان را بیان کرده و افزوده است: “در این کار سررشته ندارم و نظرات کارشناسی نیز متفاوت است اما گفته بودم اگر سران سه قوه تصمیم بگیرند از آن حمایت می‌کنم”.

فرماندار سیرجان: یک نفر در اعتراضات شب گذشته کشته شد

چه نهادی درباره افزایش قیمت بنزین تصمیم‌گیری کرد؟

عکس‌هایی از معترضان به افزایش قیمت بنزین

سهمیه‌بندی بنزین؛ از شایعه تا واقعیت آنچه گذشت

به گفته رهبر ایران “سران قوا به پشتوانه کارشناسی یک تصمیمی گرفتند و طبعاً باید اجرا شود یقینا برخی مردم از این تصمیم نگران و ناراحت می شوند یا به ضرر آنهاست”.

وی در عین حال اعتراضات صورت گرفته در روزهای اخیر و “تخریب و آتش زدن” را “کار مردم” ندانسته و آن را به “اشرار” منتسب کرد.”

آقای خامنه‌ای اعتراضات را به ” ضد انقلاب و دشمنان ایران” نسبت داد و گفت که آنان “همیشه از اینگونه تخریب‌ها و ناامنی‌ها حمایت کرده‌اند که اکنون نیز به همین کار مشغولند”.

او گفته: “اینگونه مسائل ناامنی را که می‌تواند بزرگترین مصیبت هر کشور و جامعه بشود تشدید می‌کند هیچ انسان عاقل و علاقه‌مند به کشورش به این کارها دست نمی‌زند”.

آیت‌الله خامنه‌ای به مسئوالان توصیه کرده تا “هر چه می‌توانند دقت و مراقبت کنند تا مشکلات این طرح برای مردم هر چه ممکن است کم شود” و خواستار آن شده که افزایش قیمت بنزین منجر به “افزایش قیمت دیگر کالاها منجر نشود” و “این مراقبت کاملاً لازم است” زیرا “گرانی برای مردم مشکلات زیادی ایجاد می‌کند”.

آقای خامنه‌ای اعتراضات مردم را “مفاسد” دانسته و گفته که این مسئله “هیچ مشکلی را درست نمیکند جز اینکه علاوه‌ی بر هر مشکلی که هست، ناامنی را هم اضافه میکند.

وی در ادامه گفته است: “در این دو شب و یک روزی که از این قضایا گذشته همه مراکز شرارت دنیا علیه ما این کارها را تشویق کردند، از خانواده منحوس خبیث خاندان پهلوی تا مجموعه خبیث و جنایتکار منافقین، اینها دارند مرتباً در فضای مجازی و در جاهای دیگر دارند تشویق میکنند ترغیب میکنند که این شرارتها انجام بگیرد”.

رهبر جمهوری اسلامی تاکید می‌کند کسانی که دست به اعتراضات زده‌اند “اشرار” هستند و “این کارها کار مردم معمولی نیست” و می‌گوید “هیچ کس به این اشرار کمک نکند، هیچ انسان عاقل و شایسته‌ای که به کشور خودش علاقه مند است، به زندگی راحت خودش علاقه مند است، به اینها نباید کمک بکند”.

سهمیه‌بندی بنزین؛ تجمعات اعتراضی و “تهاجم” به یک انبار نفت

سهمیه‌بندی بنزین؛ نوبخت: افرادی که استحقاق دریافت یارانه بنزین را داشته باشند، آن را دریافت می‌کنند

سهمیه‌بندی بنزین؛ بازگشت به گذشته از ساعت صفر

با سه برابر شدن قیمت بنزین در ایران که به شکل ناگهانی در ساعات پایانی روز پنج‌شنبه، ۲۳ آبان اعلام و از روز جمعه اعمال شد، بسیاری از شهرهای ایران با تجمعات اعتراضای فراوانی رو‌به‌رو شدند و درگیری‌هایی میان معترضان و پلیس گزارش شد.

در سهیمه‌بندی جدید بنزین که از روز جمعه آغاز شده و قیمت هر لیتر بنزین سهمیه‌بندی ۱۵۰۰ تومان و هر لیتر بنزین آزاد ۳ هزار تومان است.

در اعتراضات روز جمعه یک نفر در شهر سیرجان کشته شد و در اعتراضات روز شنبه نیز شماری از معترضان کشته شدند.

همزمان خبرها حاکی از کاهش شدید سرعت یا قطع خدمات اینترنتی در برخی از مناطق ایران است.

منابع محلی به بی‌بی‌سی فارسی گفته اند که تعداد کشته شدگان در شهر بهبهان در استان خوزستان به چهار نفر رسیده است.

همچنین یکی از فعالان مدنی کرد نیز به بی‌بی‌سی فارسی گفت که یکی از معترضین در شهر مریوان کشته شده‌ است.

از طرفی دیگر خبرگزاری فارس گزارش داده که یکی از ماموران امنیتی در شهر کرمان “با چاقوی یکی از معترضان” مجروح شده است.

در شماری از ویدئوهایی که از اعتراضات روز شنبه منتشر شده معترضان علیه حکومت ایران شعار می دهند. “نه غزه، نه لبنان، جانم فدای ایران” و “جمهوری اسلامی، نمی خوایم، نمی خوایم” از جمله این شعارها بود.

در عین حال همچنان گزارش‌های بیشتری به دست بی‌بی‌سی فارسی رسید که حاکی بود تعداد کشته شدگان بیشتر است. اما امکان تایید مستقل این اخبار هنوز وجود ندارد.

افزایش قیمت بنزین طبق مصوبه شورایی به نام شورای عالی هماهنگی روسای سه قوه صورت گرفته که حسن روحانی، علی لاریجانی و ابراهیم رئیسی در آن عضویت دارند.

شورای عالی هماهنگی قوای سه گانه به دستور آیت‌الله علی خامنه‌ای، رهبر ایران شکل گرفته و اختیارات نامحدود و بی‌سابقه‌ای دارد.

با افزایش قیمت بنزین در ایران این نگرانی وجود دارد که قیمت سایر کالاها و خدمات نیز افزایش پیدا کند اما سازمان تعزیرات گفته است “با افراد خاطی در افزایش غیرقانونی قیمت‌ها برخورد جدی خواهد شد.”

مقام‌های ایران در توجیه دلیل افزایش قیمت بنزین به تلاش برای کاهش مصرف بنزین در کشور و کاهش آلودگی اشاره می‌کنند اما منتقدان می‌گویند دولت تلاش چندانی برای بهبود وضعیت حمل و نقل عمومی و سرمایه‌گذاری در این بخش نکرده است.

Share: