گزارشی از مشکلات کارگران پیمانکاری و استثمار آنها توسط شرکت های پیمانکاری و واسط

اگر چه وضعیت معیشت عموم کارگران در کشور خوب نیست، اما وضعیت کارگران پیمانکاری تحت مسئولیت پیمانکاران فاجعه بار است.

کارگران پیمانکاری از امنیت شغلی برخوردار نیستند و این دلیلی است بر این که نسبت به پایمال شدن حق و حقوق‌شان بدست پیمانکاران صدایشان در نیاید و یا اگر هم اعتراضی داشته باشند، به گوش کسی نمی‌رسد.

موضوع کارگران پیمانکاری و شرایط سخت آنها سبب شده تا هر چند وقت یک بار، مسئولین از حذف شرکت‌های پیمانکاری و واسط سخنی به میان آورند؛ از جمله نمایندگان مجلس در دوره‌های مختلف مدعی بوده‌اند که برای حذف پیمانکاران تلاش می‌کنند، اما همه این حرف‌ها بیش از یک شوی تبلیغاتی نبوده است.

از طرف دیگر، خیل عظیم بیکاران، ترس کارگران از اعتراض و قدرت استثمار کارفرمایان را افزایش داده است. از پیمانکاران کوچک تا بزرگ، تضمینی برای برقراری روابط مبتنی بر قانون کار بین کارگر و کارفرما وجود ندارد.

حضور شرکت‌های پیمانکاری و واسط، تنها منافع و سود بیشتر از طریق استثمار کارگران را برای آنها فراهم می‌کند.

کارگران پیمانکاری، نه تنها امکان این را ندارند که به ارتقاء شغلی خود فکر کنند، بلکه امنیت شغلی آنها نیز در خطر و برایشان امری دست نیافتنی است؛ چرا که پیمانکاران آن چنان برخوردهای ناشایستی با کارگران انجام می‌دهند که کارگر تمام مدت بایستی به دنبال احقاق حداقل دستمزد خود باشد.

برخوردهایی از قبیل پرداخت نکردن دستمزد و حق بیمه، ساعت‌های طولانی کار، اخراج‌های دسته‌جمعی، جابجایی میان شرکت‌های پیمانکاری و بالا و پایین شدن دستمزدها، همگی زندگی کارگران را تحت تاثیر خود قرار داده است و دائم در نگرانی بسر می‌برند.

کارگران پیمانکاری، بطور واقعی از یک ساعت آینده خود بی‌خبر هستند و از همه تاسف‌بارتر اینکه شرکت‌های مادر و کارفرمایان اصلی، برخلاف ماده ۱۳ قانون کار، هیچ مسئولیتی در قبال کارگران پیمانکاری نمی‌پذیرند.

مشکلات کارگران پیمانکاری در شرکت‌ها و بخصوص مناطق آزاد تجاری و صنعتی

یک فعال کارگری پروژه‌ای، درباره وضعیت کارگران پیمانکاری بخصوص در مناطق آزاد تجاری و صنعتی، می‌گوید: «قرارداد این کارگران موقت است و حتی کارگرانی که در بخش‌های وابسته به شرکت نفت و پتروشیمی فعالیت می‌کنند و کارشان تعمیر و نگهداری است که تداوام بیشتری دارد، حالت نیمه‌قراردادی داشته و مشمول قانون کار نمی‌شوند و پیمانکاران به راحتی آنها را حذف می‌کنند.»

وی درباره پیمانکاران دست دوم و سوم توضیح می‌دهد: «پیمانکاران دست اول، کار اجرایی انجام نمی‌دهند و کار را به  پیمانکاران دست دوم و سوم می‌سپارند. این پیمانکاران می‌خواهند در مناقصه‌ها  با هزینه کمتر، کار تولیدی انجام دهند، به همین دلیل برای این که ورشکست نشوند، سخت‌ترین فشارها را بر کارگران وارد می‌کنند.

از طرفی، پیمانکاران از وضعیت بد امکاناتی که در مناطق آزاد صنعتی وجود دارد، سوءاستفاده کرده و کارگران را بیمه نمی‌کنند و معمولا اگر خود کارگر پیگیر نباشد و اعتراضی نداشته باشد، بیمه او رد نمی‌شود.»

این فعال کارگری پروژه‌ای افزود:

«حقوق‌ها هم که وضع مناسبی ندارد؛ ۵ تا ۶ ماه یک بار حقوق می‌دهند و دائم اعلام می‌کنند که باید صورت وضعیت رد شود! از طرف دیگر خوابگاه‌ها و کیفیت غذاها اصلا مناسب نیست و کارگران پیمانکاری، در واقع با جان خود بازی می‌کنند و آلودگی و گرمای هوا، مشکلات بسیاری برای آنها ایجاد کرده است.»

به گفته این فعال کارگری، کار نیروهای پیمانکاری به شکلی تعهدی است و بایستی در زمان مشخص، کار را به کارفرما تحویل دهند، لذا از تمام توان خود استفاده می‌کنند؛ این در حالی است که شدت کار، تغذیه نامناسب، بهداشت بد همراه با محیط بسیار آلوده کار، کارگران را بیمار و صدماتی به آنها وارد می‌کند که بسیار جدی است.

وی در ادامه می‌گوید: «کارگرانی که ۲۵ روز کار می‌کنند و تنها ۵ روز استراحت دارند، عملا نمی‌توانند به زندگی خود برسند و در این ۵ روز یا در مسیر رفت و برگشت به خانه و محل کار هستند و یا استراحت، در نتیجه نمی‌توانند کنار خانواده باشند.»

فرای این موضوع ،آن چه خواسته کارگران پیمانکاری است، انعقاد قرارداد مستقیم با کارفرمایان اصلی و حذف کلیه شرکت‌های پیمانکاری و واسطه است.

اصلی‌ترین مشکل کارگران پیمانکاری، نداشتن امنیت شغلی و تهدید همیشگی، اخراج آنها است که پس از چند سال سابقه کار به دلیل رواج سیاست تعدیل، هر کارگری که مبلغ کمتری دریافت کند می‌تواند به کار گرفته شود که این فشار مضاعفی را به کارگران وارد می‌کند.

این فعال کارگری پروژه‌ای، معتقد است که اگر نمایندگان مجلس قصد انجام کاری دارند، بایستی برخی مناسبات، از جمله تعدیل ساختاری و خصوصی سازی را کنار گذشته و به اصل ۴۳ قانون اساسی برگردند که طبق این ماده، کارخانه‌های بزرگ و منابع ملی برای همه مردم است و دولت بایستی طبق قانون عمل کند.

حذف پیمانکاران در دستور کار مجلس نیست

نمایندگان مجلس یازدهم از جمله علی بابایی‌کارنامی، رئیس فراکسیون کارگری، مدعی است که اصلا طرح حذف پیمانکاران را در مجلس نداشتیم و ابتدا باید نمایندگان این طرح را بدهند تا در مرحله بعد مجلس آن را دنبال کند.

وی می‌گوید: «در مجلس یازدهم اصلا چنین طرحی به میدان نیامده و از طرف نمایندگان پیشنهاد نشده است، در نتیجه حذف پیمانکاران در دستور کار مجلس نیست.»

اظهارات این نماینده مجلس که از قضا نام رئیس فراکسیون کارگری بر خود نهاده، به خوبی این واقعیت را نشان می‌دهد که گوش شنوایی برای شنیدن صدای اعتراض کارگران و بخصوص کارگران پیمانکاری وجود ندارد.

چرا که در اکثر تجمعات اعتراضی کارگران، یکی از اصلی‌ترین خواسته آنها حذف شرکت‌های پیمانکاری و واسطه است و این که نمایندگان مجلس بی‌اطلاع هستند، قابل تامل است.

در این که شرکت‌های پیمانکاری، سود کلانی از حق و حقوق کارگران به جیب می‌زنند شکی وجود ندارد، اما می‌توان به این موضوع هم اطمینان داشت که رانت و پارتی‌بازی، نقش اصلی را در واگذاری شرکت‌ها به اشخاص بازی می‌کند و وقتی پای سود و قدرت در میان باشد، دیگر امیدی به حذف شرکت‌های پیمانکاری وجود ندارد.

Share:

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *