ایران با ۵ میلیون گرسنه در بستری از بیکاری و گرانی

ایران از آغاز سال جاری قیمت کالاهای اساسی‌اش افزایش داشته و طی هفته‌های گذشته گرانی شتاب و شیب تندتری به خود گرفته و دولت عاجز از کنترل بازار بوده است. در ایران افزایش قیمت کالاهای اساسی از نیمه دوم سال ۹۶ آغاز شد. برخی از اقلام مصرفی تا ۵۰٪ گران‌تر شد. در ادامه این روند، نرخ کالا و خدمات طی دو ماه گذشته به گونه‌ای صعودی ادامه یافته و معیشت حدود نیمی از جمعیت را تحت تاثیر قرار داده است.
نرخ مواد غذایی در ایران روز به روز بیشتر می‌شود. بخشی از جمعیت امکان تهیه یک وعده غذای گرم در روز را ندارد.
مهمترین علت اصلی افزایش قیمت کالا در ماه‌های پایانی سال گذشته، التهاب ارزی و پیامدهای روانی آن بوده است. ریال نزدیک به یک سوم ارزش رسمی خود را از دست داد و نرخ دلار در بازار غیررسمی از ۶ هزار تومان نیز عبور کرد. در چنین وضعیتی خروج امریکا از توافق هسته‌ای و امکان بازگشت تحریم‌ها نیز رشد قیمت‌ها را تحریک کرد و بازار را تحت تاثیر قرار داده است.
در  مراکز خرید و فروشگاه‌ها، قیمت کالاها به ویژه مواد غذایی، تناسبی با ارقام دولتی ندارد. مردم برای تامین مایحتاج روزانه بیشتر از قبل هزینه می‌کنند. روسای اتحادیه‌های صنفی تولید کنندگان و فروشندگان هم افزایش قیمت‌ها را تائید کردند.
یک سوم جمعیت کشور زیر خط فقر
دولت امسال نیز مانع واقعی شدن دستمزد کارگران بر مبنای سبد معیشت شد. در حالیکه تشکل‌های کارگری حداقل سبد معیشت را نزدیک به ۲,۷ میلیون تومان برآورد کردند، دستمزد کارگران به یک میلیون و ۵۰۰ هزار تومان هم نرسید.
بر اساس بودجه امسال دستمزد گروه درآمدی که دریافتی کمتر از ۱,۲ میلیون تومان در ماه دارد، ۲۰٪  افزایش می‌یابد. حال‌آنکه متوســط هزینـه ناخــالص سـالانه یـک خــانوار شــهری سه نفره در سال ۹۵،  ۳۹ میلیون و ۳۰۰ هزار تومان – معادل ۳ میلیون و ۲۷۵ هزار تومان در ماه- برآورد شده است.
برخی از کارشناسان اقتصادی، جمعیت زیر خط فقر ایران را ۳۳٪ و جمعیت گرسنه کشور را ۶٪ اعلام کرده‌اند.
در همین رابطه افزایش قیمت‌ها موجب تغییر رفتار خانوارها شده و آنها برای تامین هزینه‌ها، سهم کمتری از بودجه را به آموزش، تفریح و حتی مواد غذایی اختصاص داده‌اند تا بتوانند هزینه مسکن، حمل و نقل و بهداشت را تامین کنند.
دهک دهم ۱۳ برابر دهک اول گوشت مصرف می‌کنند
افزایش قیمت و عدم کفاف درآمد، سبب شده تا مردم مصرف برخی کالاهای ضروی و سالم را کاهش دهند. بر همین اساس سرانه مصرف لبنیات، پروتئین و میوه و سبزی طبق آمار بانک‌مرکزی در سال‌های اخیر ۳۴٪ کاهش یافته است. این در حالی است که سرانه مصرف برخی از اقلام ضروری در ایران نسبت به استانداردهای جهانی بسیار کمتر و گاهی نیز نگران کننده‌ است.
مردم ایران در استفاده از گوشت قرمز سال به سال محتاط‌تر شده‌اند. علت کاهش مصرف اما نه دلایل پزشکی و سلامتی بلکه گرانی و کاهش قدرت خرید است. مصداق این ادعا ؛ سطح اختلاف ۱۳ برابری مصرف گوشت در دهک دهم به نسبت دهک اول جامعه است.
مدیرعامل اتحادیه سراسری دامداران ایران، نوسانات ارزی را در افزایش قیمت گوشت موثر دانسته است. اما رئیس اتحادیه گوشت گوسفندی کشور نظر دیگری دارد. او معتقداست که با توجه به روند خروج دام از کشور، قیمت گوشت به دلیل کمبود رو به افزایش است. کمبود گوشت یا افزایش نرخ ارز درنهایت جهش قیمت  گوشت قرمز را به دنبال داشته است. قیمت یک کیلو گوشت قرمز در دو ماه گذشته از ۴۷ هزار تومان به ۵۹ هزار تومان رسید. همچنین هزینه مسکن، بهداشت و حمل و نقل افزایش معناداری داشته است. مسکن ۳۵,۵٪ از درآمد خانوار را در سال ۹۵ بلعیده است.
رشد شاخص فلاکت؛ تورم و بیکاری
در این میان شاخص فلاکت که مجموع نرخ بیکاری و تورم، دو مصیبت بی پایان ایران،  بوده، معیار مناسبی است و نشان از بدتر شدن شرایط طبقه زیرین جامعه دارد. محاسبه موسسه کاتو (Cato Institute) نشان می‌دهد که در سال ۲۰۱۶ ایران با داشتن شاخص فلاکت ۲۹,۳٪، در بین ده کشور اول جهان ازنظر این شاخص قرار داشته است. این بدان معناست که ایران از فلاکت‌بارترین کشورهای جهان است. اخیرا،  رئیس مرکز آمار ایران تعداد “بیکاران مطلق”  براساس امارهای رسمی ، در ایران را ۳ میلیون و ۲۲۶ هزار نفر اعلام کرده است. آمار بیکاران مطلق این واقعیت را بر ما نمایان می‌سازد که آنها قادر به تهیه حتی یک وعده غذایی در روز نیستند. همچنین ظریب جینی که نشان از فاصله طبقاتی مردم در دهک های مختلف را دارد در سال ۱۳۹۴ در سطح  ۰,۳۴ بود.
در ایران جمعیت افراد زیر خط فقر را بیش از ۳۰ میلیون تن برآورد کرد‌اند. هرچند آمارهای دولتی جمعیت دهک‌های نخست و دوم درآمدی را ۴۲ میلیون تن نشان می‌دهد. این گروه از جامعه به ناچار و برای تامین هزینه‌های ضروری‌تر و جبران کسری بودجه تفریح و مسافرت را از فهرست کالاهای مصرفی زندگی خود کنار گذاشته‌اند.
این افراد، از هزینه آموزش فرزندان خود نیز کاسته‌اند تا بتوانند هزینه‌های مسکن، بهداشت، حمل و نقل ، خوراک و آشامیدنی و در صورت امکان پوشاک را تامین کنند.


نظرات بسته شده است