در روز جهانی محیط زیست، فعالان محیط زیست ایران پشت میله‌های زندان

روز جهانی محیط زیست (WED) روزی است که از سوی سازمان ملل برای افزایش آگاهی مردم برای نگهداری محیط زیست و تحریک سیاستمداران به گرفتن تصمیماتی برای رویارویی با تخریب محیط زیست و گونه‌های زیستی‌جانوری، به‌عنوان روز محیط زیست انتخاب شده‌است. تاریخچه روز جهانی محیط زیست به سال ۱۹۷۲ یعنی ۴6 سال پیش بر می‌گردد. در آن سال برای اولین بار، سازمان ملل متحد کنفرانسی را با موضوع انسان و محیط زیست در شهر استکهلم سوئد برگزار کرد. همزمان با برپایی این کنفرانس مجمع عمومی سازمان ملل قطعنامه‌ای را تصویب کرد که منجر به تشکیل UNEP (برنامه محیط زیست سازمان ملل) شد.
در ایران ۱۵ تا ۲۱ خرداد به مناسبت روز جهانی محیط زیست به عنوان هفته محیط زیست نامگذاری شده است؛ این در حالی است که حدود سه ماه و نیم از بازداشت تنی چند از فعالان محیط زیست در ایران می‌گذرد و اطلاع درستی از وضعیت برخی از آن‌ها در دست نیست.
گزارش منابع خبری حاکی است که فعالان بازداشت شده حوزه محیط زیست ، در زمان بازجویی مورد اعتراف اجباری قرار گرفته‌اند و با اتهامی چون جاسوسی متهم شده‌اند، با وجود این از آمار دقیق تعداد بازداشتی‌ها و اسامی همه آن‌ها اطلاعی در دست نیست.
خبر بازداشت حدود ۴۰ نفر محلی و دو محیط‌بان در «بندرلنگه» استان هرمزگان تنها یک مورد آن بود.
امیرحسین خالقی، یکی دیگر از بازداشتی‌های محیط زیستی است که به خانواده او اجازه ملاقات داده نشده است.
ممنوعیت ملاقات بازداشت‌شدگان
طاهر قدیریان، دانشمند جوان «انسان و کره مسکون» یونسکو هم تنها یکبار، دهم اردیبهشت ماه ۱۳۹۷ با مادرش ملاقات داشته است. ملاقاتی یک دقیقه‌ای که به گفته یک منبع آگاه ناتمام مانده است. این منبع آگاه گفته است: «فقط به مادر طاهر اجازه ملاقات دادند و گفته بودند که فقط می‌توانید با هم دست بدهید و روبوسی هم حق ندارید بکنید. تا دست داده اند طاهر خم شده دست مادرش را ببوسد که همان لحظه او را  برده اند بیرون و اجازه نداده اند ملاقات کنند.»
یکی از وکلای خانواده کاووس سیدامامی، که خبر فوت او در زندان اوین در تاریخ ۱۹ بهمن ماه منتشر شد، پیش‌تر گفته بود: «کمیته رسیدگی به علت مرگ این استاد دانشگاه که از سوی حسن‌روحانی، رییس جمهوری تشکیل شد هنوز پس از نزدیک به سه ماه هیچ اقدامی انجام نداده است. این وکیل دادگستری همچنین گفت هنوز قوه قضاییه موفق به رفع ممنوع‌الخروجی همسر کاووس سیدامامی نیز نشده است.»
بر اساس گفته برخی منابع، «خانواده‌های بازداشت شده همچنان تحت فشار هستند که هیچ گونه مصاحبه و اطلاع رسانی درباره بازداشت‌شدگان نکنند و به آنها گفته شده که هرگونه مصاحبه‌ای به ضرر بچه‌هایشان که زندانی هستند، تمام خواهد شد و پرونده بچه‌ها سنگین‌تر خواهد شد و خانواده‌ها هم برای اینکه بچه‌ها آسیب بیشتری نبینند سکوت کرده‌اند.»
پیگیری‌های ۱۳۰ روزه کتایون رجبی، خواهر سام رجبی، فعال محیط زیست بازداشتی نیز بی‌نتیجه بوده است. به آن ها گفته شده با اتهام جاسوسی مواجه شده اند و در طول مدت بازداشت از ۴ بهمن ماه ۱۳۹۶ تا به امروز برادر او تنها سه بار توانسته است با خانواده اش چند ثانیه تلفنی صحبت کند و یک بار هم یک ملاقات ۱۵ دقیقه ای در اول فروردین ۱۳۹۷ با مادرش داشته است و بعد از آن هر چه مادرش برای ملاقات مراجعه کرد موفق به دیدار فرزندش نشد.
تداوم بازداشت بدون طرح اتهام
عضو خانواده یکی از بازداشت شدگان، نیز، گفته بود: «هیچ کس به خانواده‌ها این اطلاع را نداده که اتهام بچه‌ها به طور مشخص چیست. به طور کلی ما هم در رسانه‌ها می‌خوانیم و بیش از این اطلاعی نداریم. خانواده‌ها کاملا مطمئن هستند که این بچه‌ها هیچ کاری نکرده‌اند و جرمی مرتکب نشده‌اند. این اتهامات اساس علمی هم حتی ندارد. حتی مطرح کردن چنین اتهاماتی کار درستی نبوده‌است.»
موضوع بازداشت فعالان محیط زیست، پس از انتشار خبر مرگ کاووس سید امامی، استاد ۶۴ ساله دانشگاه و فعال محیط در بازداشتگاهی در ایران به رسانه‌ها راه یافت. یک‌روز پس از انتشار این خبر از سوی خانواده سید امامی، دادستان تهران با تایید مرگ این استاد دانشگاه در بازداشتگاه، علت مرگ را خودکشی اعلام کرد.
رامین سیدامامی فرزند کاووس سیدامامی، خواننده‌ای که با نام کینگ‌رام در میان ایرانیان شناخته می‌شود، یکی از اولین افرادی بود که دلیل اعلام شده از سوی مسئولان قضایی یعنی خودکشی را باور نکردنی خواند. این خواننده روز ۲۱ بهمن ۱۳۹۶ در اینستاگرام و توییتر خود نوشت: «خبر مرگ پدرم، کاووس سید امامی، برایم باور کردنی نیست. کاووس در ۴ بهمن دستگیر شد و ناگهان از دادسرا مادرم، مریم ممبینی، را جمعه ۱۹ بهمن ۱۳۹۶ احضار می‌کنند و خبر مرگ همسرش را به او می‌دهند. می‌گویند خودکشی کرده.. هنور باور نمی‌کنم. نمی‌کنیم.»
کاووس سیدامامی، سام رجبی، هومن جوکار، نیلوفر بیانی، مراد طاهباز، طاهر قدیریان، امیرحسین خالقی و سپیده کاشانی، کارکنان و مدیران موسسه «حیات وحش میراث پارسیان» هستند که چهارم و پنجم بهمن ماه ۱۳۹۶ بازداشت شدند. خبر بازداشت آنها به دلیل فشارهای امنیتی بر خانواده های شان مسکوت ماند، اما با جان باختن کاووس سیدامامی در زندان اوین، اسامی برخی از بازداشت شدگان به رسانه ها راه یافت. سرنوشت این بازداشت‌شدگان همچنان در هاله‌ای از بی‌توجهی قرار گرفته است.


نظرات بسته شده است