سند سیا در باره ترور رزم آرا

آیا شاه دستور ترور نخست وزیرش را داده بود؟

رزم آرا، فردی جاه طلب و شجاع بود که دولت انگلیس برای ایجاد دولتی مقتدر در ایران، به شاه تحمیل کرده بود. همانطور که در سندی دیگر بتاریخ 23 شهریور 1332، شاه از اینکه از دخالت در امور در دوران حکومت رزم آرا دستش نسبتآ کوتاه بود، از رزم آرا خاطره خوشی نداشت. سند دیگر سیا به تاریخ 8 شهریور 1329، یعنی حدودآ شش ماه قبل از ترور رزم آرا، اختلاف شدید شاه و رزم آرا را گواهی می دهد. در این سند، رزم آرا از دخالت های شاه و دربار، از جمله خواهرهای شاه، در امور دولت شدیدآ اظهار نارضایتی می کند و از امریکا و انگلیس می خواهد که به شاه فشار آورند تا رفتارش را تغییر دهد.
گزارش سیا 8 شهریور 1329- 30 اگوست 1350 حدود 6 ماه قبل از قتل رزم آرا حاوی نکات جالبی است: شاه نگران ادامه کنترلش بر حکومت فعلی است. همچنین، خواهران شاه می خواهند به دخالت های خود در امور دولت ادامه دهند.
رزم آرا، نخست وزیر، در برابر این دخالتهای دربار مقاومت می کند، و خبر دهنده مدعی است که نتیجه توطئه های شاه و خواهرانش همراه برخی فراکسیون های مجلس برای تضعیف اختدار نخست وزیر، باعت تشدید برخورد بین دربار و نخست وزیر شده است.
رزم آرا اعتقاد دارد که اگر دولتهای امریکا و انگلستان، با هم در باره خطر دخالتهای شاه به او هشدار دهند، شاید شاه گوش دهد و رفتارش را تغییر دهد. خبردهنده تاکید می کند که رزم آرا نمی خواهد که جلوی اپوزیسیون قانونی گرفته شود اما تنها به این نیاز دارد که جلوی اعمال خلاف قانون اساسی شاه و دخالتهای پشت پرده گرفته شود.

فضل الله در زمان نقش موثری در سرکوب شورش شیخ خزعل و میرزاکوچک خان داشت.

با ورود به خاک، توسط نیروهای دستگیر و به تبعید شد.

در سال ۱۳۲۴ به بازگشت و با به قدرت رسیدن ، نخست وزیر جدید، تبدیل به دشمن مشترکی شد که و را با هم متحد می کرد. پس از ترور رزم آرا، مصدق به قدرت رسید و برای مدتی زاهدی به وزارت کشور رسید اما با شروع اختلافات ازین مقام کنار رفت.

اختلافات او با  ، با وقوع قتل تیمسار افشارطوس، بیشتر شد.  به جرم دست داشتن در قتل رئیس شهربانی تحت تعقیب قرار گرفت اما به  پناهنده شد. جایی که  ازو حمایت می کرد.

سپس از ترس تعقیب دولت، در خفا به سر می برد تا آنکه  شد. به باشگاه افسری و استقبال  پیری رفت که باید از زبان او می شنید: “متاسفم که شما را درینجا میبینم.”

نخست وزیر شد و اختلافاتش با  در مدتی کمتر از دو سال، او را مجبور به کناره گیری کرد. به سفارت در  منصوب شد. همانجا درگذشت و جسدش به شهرری آورده شد تا در نزدیکی مقبره  اول به خاک سپرده شود. و آنجا بود تا آنکه  به سراغش آمد.

 

 


نظرات بسته شده است