بیکارى ۵۰ درصد دانشآموختگان کشاورزى
ایلنا: در حالى که آمار دقیقى از تعداد فارغ التحصیلان جویای کار بخش کشاورزى وجود ندارد اما برآوردها نشان میدهد طی سالهای اخیر سالانه ۲۵ تا ۵۲ درصد فارغ اتحصیلان این بخش بیکار هستند.
بر اساس این برآورد تعداد افراد فارغ التحصیل در بخش کشاورزى طى چهار سال تحصیلى ۸۳-۸۴ تا ۸۷-۸۸ هر سال بین ۳۶ تا ۱۲۰ هزار نفر و در مجموع این سالها نزدیک ۲۲۰ تا ۴۶۰ هزار دانش آموخته کشاورزى بیکار باقی میمانند.
طى سالهاى تحصیلى ۸۳-۸۴ تا ۸۷-۸۸ حدود ۸۹۰ هزار فارغ التحصیل در بخش کشاورزى از دانشگاههاى دولتى و آزاد فارغ التحصیل شدهاند که بخش عمدهاى از این تعداد یا بیکارند یا در بخشهاى غیر کشاورزى به کار اشتغال دارند.
بر اساس تازهترین گزارش بانک مرکزى تعداد فارغ اتحصیلان بخش کشاورزى و دامپرورى طى دوره مذکور از دانشگاهها و مراکز دولتى معادل ۴۸۲ هزار و ۳۰۸ نفر و دانشگاه آزاد ۴۰۸ هزار و ۴۰۵ نفر بوده است.
گزارشهاى موجود نشان میدهد مسئولین دولتى بدون توجه به تقاضای بازار پذیرش دانشجوی رشتههای کشاورزی را حدود ۱۴۰ درصد رشد داده و در نتیجه در پایان سال تحصیلی ۸۶- ۸۷ دانش آموخته رشتههای کشاورزی و دامپروری از ۶۲ هزار نفر به نزدیک ۱۵۰ هزار نفر در سال رسیده است.
در پاییز سال ۸۷ که هنوز آمار رشد ۱۴۰ درصدی فارغ التحصیلان کشاورزی از دانشگاههای دولتی و ۵۷ درصدی کل فارغ التحصیلان رشتههای کشاورزی اعلام نشده بود، محسن موحدیان عطار رئیس سازمان نظام مهندسى کشاورزى کشور اعلام کرد حدود ۲۵ درصد دانش آموختگان این بخش جویای کار هستند.
بر اساس آمار قبل از سال تحصیلی ۸۶-۸۷ تعداد دانش آموختهها سالانه ۱۴۵ هزار نفر بود که بر اساس گفته موحد ۲۵ درصد از این افراد معادل ۳۶ هزار نفر بیکار باقی میماندند. این تعدا بیکار به معنای آن است که نیاز بازار کار کشاورزی سالانه حداکثر ۱۱۰ هزار نفر دانش آموخته بوده است اما درحالی که طی سال ۸۷ اتفاقی در حوزه کشاورزی رخ نداده حتی با خشکسالی نیز مواجه شدهایم سالانه ۲۳۰ هزار نفر از رشتههای کشاورزی دانش آموخته میشوند و این به معنای آن است که ۱۳۰ هزار نفر حدود ۵۲ درصد فارغ التحصیلان کشاورزی طی سالهای اخیر بیکار میمانند.
در سال ۸۳-۸۴ تعداد دانش آموختههای کشاورزی از دانشگاههای دولتى ۵۹ هزار و ۳۵ نفر بوده که نزدیک ۶ درصد کل دانش آموختگان را در سطح کشور در سال مذکور را تشکیل داده است.
در این سال تعداد فارغ اتحصیلان دانشگاه آزاد نیز ۸۰ هزار و ۷۸۶ هزار نفر بودهاند که ۷٫۳ درصد کل فارغالتحصیلان این دانشگاه را تشکیل دادهاند. در سال تحصیلى مورد اشاره مجموعا ۱۳۹ هزار و ۸۲۱ نفر در در رشتههاى کشاورزى و دامپرورى دانش آموخته شدهاند که ۲۵ درصدشان به گفته موحد بیکار باقی ماندهاند.
همچنین تعداد فارغ التحصیلان از رشتههاى کشاورزى و دامپرورى در سال ۸۵-۸۴ از بخش دولتى ۶۲ هزار نفر و ۳۰۸ نفر بوده که نزدیک ۵٫۲ درصد کل دانش آموختگان از دانشگاهها و موسسات دولتى در سال مذکور را تشکیل داده است.
در سال مورد اشاره تعداد فارغ اتحصیلان دانشگاه آزاد نیز ۸۳ هزار و ۶۲۳ هزار نفر بودهاند که ۶٫۹ درصد کل فارغ التحصیلان این دانشگاه را تشکیل دادهاند. در سال تحصیلى مورد اشاره مجموعا ۱۴۵ هزار و ۳۰۲ نفر در در رشتههاى کشاورزى و دامپرورى دانش آموخته شدهاند که ۲۵ درصدشان بیکار باقی ماندهاند.
در سال ۸۶-۸۵ تعداد فارغ اتحصیلان از رشتههاى کشاورزى و دامپرورى از دانشگاهها و مراکز دولتى ۶۲ هزار نفر و ۲۵۷ نفر بوده که نزدیک ۴ درصد کل دانش آموختگان از دانشگاهها و موسسات دولتى در سال مذکور را تشکیل داده است.
در این سال تعداد فارغ اتحصیلان دانشگاه آزاد نیز ۸۲ هزار و ۹۹۴ هزار نفر بودهاند که ۶٫۵ درصد کل فارغ التحصیلان این دانشگاه را تشکیل دادهاند. در سال تحصیلى مورد اشاره مجموعا ۱۴۵ هزار و ۸۸۰ نفر در در رشتههاى کشاورزى و دامپرورى دانش آموخته شدهاند که حدود ۲۵ درصد معادل ۳۵ هزار نفر بوده است.
در سال تحصیلی ۸۶-۸۷ اتفاق جدیدی رخ میدهد و تعداد فارغ التحصیلان از رشتههاى کشاورزى و دامپرورى در سال مذکور از دانشگاههای دولتى به یکباره رشد ۱۴۰درصدى را تجربه کرده و از مرز ۱۴۹ هزار نفر و ۳۵۶ نفر میگذرد که این میزان نزدیک ۴٫۴ درصد کل دانش آموختگان از دانشگاهها و موسسات دولتى در سال مذکور را تشکیل داده است. در این سال تعداد کل فارغ التحصیلان نیز رشد ۱۲۰درصدی را تجربه میکند و به ۳ میلیون و ۳۹۲ هزار فارغ اتحصیل افزایش مییابد.
در این سال تعداد فارغ اتحصیلان دانشگاه آزاد اما کاهش یافت و به ۸۰ هزار و ۱۱۶ هزار نفر رسید که این میزان ۶٫۱ درصد کل فارغ اتحصیلان این دانشگاه در سال مذکور را تشکیل میدهند. در سال تحصیلى مورد اشاره مجموعا ۲۲۹هزار و ۴۷۲ نفر در در رشتههاى کشاورزى و دامپرورى دانش آموخته شدهاند که با توجه به محاسبات پیش گفته ۵۲ درصد معادل ۱۲۰ هزار نفرشان بیکار باقی میمانند.
در سال تحصیلى ۸۷-۸۸ آمار فارغ التحصیلان دولتى اعلام نشده بنابراین تعداد فارغ التحصیلان سال قبل یعنى ۱۴۹ هزار و ۳۵۶ هزار نفر معیار قرار گرفته است.
در این سال تعداد فارغ اتحصیلان دانشگاه آزاد ۸۰ هزار و ۸۸۶ هزار نفر بودهاند که ۵٫۸ درصد کل فارغ التحصیلان این دانشگاه را تشکیل دادهاند. در سال تحصیلى مورد اشاره مجموعا بیش از ۲۳۰ هزار نفر در در رشتههاى کشاورزى و دامپرورى دانش آموخته شدهاند که باز هم حدود ۵۲ درصد معادل ۱۲۰ هزار نفر بیکار باقی میمانند یا در رشتههای دیگر جذب میشوند.
آمار نشان میدهد در سالهاى تحصیلى ۸۳-۸۴ تا ۸۸-۸۷ از دانشگاه دولتى جمعا بالغ بر ۴۸۲ هزار و ۳۰۷ نفر و از دانشگاه آزاد ۴۰۸ و ۴۰۵ نفر و مجموعا بیش از ۸۸۰ هزار نفر دانش آموخته شدهاند.
چگونگی محاسبه
میزان بیکارى فارغ اتحصیلان در بخش کشاورزى بر اساس گفته محسن موحدیان عطار رئیس سازمان نظام مهندسى کشاورزى کشور محاسبه شده است.
وی در پاییز سال ۸۷ از بیکاری ۲۵ درصد از دانش آموختگان بخش کشاورزی در سراسر کشور خبر داد.
وی افزود: هم اکنون( پاییز ۸۷) در سراسر کشور ۱۰۳ هزار و ۴۱۵ فارغ التحصیل رشته کشاورزی در مقاطع مختلف تحصیلی عضو سازمان نظام مهندسی کشاورزی هستند که ۵۳ درصد از این تعداد جویای کار هستند.
حدود یک سال ونیم بعد یعنی در روزهای آغازین اردیبهشت سال جاری وى اعلام کرد: از ۱۳۳ هزار عضو سازمان نظام مهندسی کشاورزی بالغ بر ۶۰ هزار مهندس معادل ۴۵ درصد کل اعضا جویاى کار در بخش کشاورزى وجود دارد. این گفته از آن رو اهمیت دارد که ۴۵ درصد اصلیترین نهاد صنفى دانش آموختگان بخش کشاورزى بیکار هستند و این میتواند به عنوان محکى براى برآورد تعداد بیکاران این بخش به کار رود.
به گفته وى هر ساله حدود ۲۶ هزار و ۵۰۰ فارغالتحصیل در بخش کشاورزى یعنى رقمى معادل ۱۸ درصد فارغ اتحصیلان سال ۸۶-۸۷ وارد سازمان نظام مهندسى میشوند.
موحدیان عطار میگوید: سازمان نظام مهندسى کشاورزى کشور داراى ۱۳۳ هزار عضو است که ۱۹ هزار نفر در بخش دولتی، ۲۷ هزار نفر غیردولتى و بیش از ۶۰ هزار نفر جویاى کار در بخش کشاورزى هستند.
وى در عین حال یادآور میشود: در قانون جامع نظام دامپرورى فعالیتهاى زیادى انجام شده است و فضاى خوبى براى اشتغال تحصیلکردهها را به وجود آورد که در این بخش کارشناس بیکار نداریم.
اما معیار دیگر میزان بیکارى در یکى از استانهاى داراى کشاورزى پیشرو در کشور یعنى خراسان است.
بر اساس گفته رییس سازمان نظام مهندسى کشاورزى و منابع طبیعى خراسان رضوى ۶۵ درصد دانش آموختگان بخش کشاورزى عضو این سازمان جویاى کار هستند.
البته جهرمى معتقد است تنها یک درصد بیکارى معادل تنها ۲۷ هزار نفر از دو میلیون و ۷۰ هزار نفر بیکاران در بخش کشاورزى است. یک معیار بررسى آمارى نشان میدهد دانشگاه آزاد بر اساس تقاضاى بازار طى چهار سال گذشته تعداد دانش آموختگان را در مرز ۸۰ تا ۸۳ هزار نفر نگه داشته است.
اما در بخش دولتى به دلیل اینکه ارتباطى بین عرضه و تقاضاى دانش نیست در سال ۸۶ تعداد فارغ التحصیلان کشاورزى ۱۴۰درصد رشد کرده بدون اینکه اتفاقى افتاده باشد.
گزارش محمود فراهانى